Dienstbrief / Circulaire
Origineel
Dienstbrief / Circulaire 7 juni 1941 De Regeringscommissaris voor Amsterdam (Edward Voûte) Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administraties van de gemeente Amsterdam No 1/44/3 M. 1941 1/2 (stempel)
L.
GEMEENTE AMSTERDAM
No 1040 Arb. 1941
2 Bylagen. AMSTERDAM, 7 Juni 1941.
Hierby doe ik U toekomen een afschrift van een
door het Nederlandsch Verbond van Vakvereenigingen aan my
gericht schryven (met bylage) van 6 Juni 1941, in zake door
"Vreugde en Arbeid" te geven ontspanningsavonden op 18, 19,
20 en 21 Juni a.s. in het Concertgebouw.
Ik verzoek U het personeel van Uw diensttak er me-
de in kennis te stellen, dat zy voor deze ontspanningsavon-
den door bemiddeling van Uw diensttak toegangskaarten kunnen
bestellen, tegen betaling van f. 0.60 per kaart.
U gelieve zoo spoedig mogelyk op bygaand formulier
mede te deelen, hoeveel kaarten, en voor welke avonden, door
het personeel van Uw diensttak zyn besteld en het noodige te
verrichten, opdat het personeel tydig in het bezit van de
toegangskaarten komt.
Gaarne ontving ik van Uw opgave aan "Vreugde en
Arbeid" een afschrift.
De Regeeringscommissaris voor Amsterdam,
(Handtekening: Voûte)
Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedryven en Administratiën. * Inhoud: De brief is een instructie aan de hoofden van gemeentelijke diensten om hun personeel te informeren over ontspanningsavonden in het Concertgebouw. Deze avonden worden georganiseerd door "Vreugde en Arbeid". Er wordt verzocht om de kaartverkoop (f. 0.60 per stuk) centraal te regelen via een bijgevoegd formulier.
* Toon: Formeel, administratief en directief, passend bij de hiërarchische structuur van het gemeentebestuur onder de bezetter.
* Spelling: Opvallend is het consequente gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (bylage, hierby, mogelyk, bedryven), wat in die tijd gebruikelijk was op schrijfmachines.
* Betrokken partijen:
* NVV: Het Nederlandsch Verbond van Vakvereenigingen was ten tijde van schrijven reeds onder nationaalsocialistisch toezicht gesteld (gelijkgeschakeld).
* Vreugde en Arbeid: De Nederlandse variant van de Duitse nazi-organisatie Kraft durch Freude, bedoeld om de vrije tijd van arbeiders te controleren en te beïnvloeden.
* E.J. Voûte: De ondertekenaar was de door de Duitsers benoemde regeringscommissaris (burgemeester) die de democratisch verkozen raad verving. Dit document stamt uit de vroege bezettingsjaren van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (juni 1941). Het illustreert de zogenaamde 'Gleichschaltung' (gelijkschakeling) van het maatschappelijk leven.
Na de Februaristaking van 1941 werd het Amsterdamse gemeentebestuur door de bezetter ontbonden en werd Edward Voûte aangesteld als regeringscommissaris met verregaande bevoegdheden. In dezelfde periode werd het NVV overgenomen door de NSB. De organisatie "Vreugde en Arbeid" werd ingezet om de loyaliteit van de werkende bevolking te winnen door goedkoop entertainment aan te bieden onder ideologische vlag. De brief toont hoe het officiële ambtelijke apparaat van de stad werd ingezet om deze nationaalsocialistische initiatieven te faciliteren en te verspreiden onder het overheidspersoneel. E.J. Vo Gemeente Amsterdam NSB