Brief (doorslag/archiefexemplaar) 15 december 1941 De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke instelling in Amsterdam) Den Heer M. Grootkerk, Nieuwe Kerkstraat 77, Amsterdam-Centrum (Wijk 10) [Stempel rechtsboven:] HG.
[Handgeschreven aantekening:] verzonden 15/12

den Heer M.Grootkerk,
Nieuwe Kerkstraat 77,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.

18/15/15 M. 15 December 1941.

Hierbij deel ik U mede, zulks in verband met het onder-
houd, dat de Inspecteur van mijn dienst één dezer dagen met U heeft
gehad, dat U zich voor het aanvragen van een standplaats met bloe-
men in de Maasstraat, op het verhoogde voetpad, recht tegenover de
scheiding van de perceelen Maasstraat 151 en Zuider Amstellaan 196,
op 1 meter afstand van den rijweg, schriftelijk kunt wenden tot den
heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Raadhuis; een en ander in
verband met het feit, dat U als Joodsche marktkoopman in bloemen
geen plaats moogt bezetten op de voor Joden aangewezen tijdelijke
hulpmarkten.

De Directeur, In deze brief wordt de heer M. Grootkerk, een Joodse marktkoopman in bloemen, geïnformeerd over de procedure om een specifieke standplaats in de Maasstraat aan te vragen. Het document is een treffend voorbeeld van de ambtelijke verwerking van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting.

De kern van de brief ligt in de laatste zin: omdat Grootkerk Joods is, mag hij geen plek meer innemen op de reguliere of tijdelijke hulpmarkten die voor Joden zijn aangewezen (of waar hij wellicht voorheen stond). Er wordt hem een alternatieve, zeer specifieke locatie geboden ("recht tegenover de scheiding van de perceelen Maasstraat 151 en Zuider Amstellaan 196"), waarvoor hij een schriftelijk verzoek moet indienen bij de Wethouder voor de Levensmiddelen. De brief dateert van december 1941, een periode waarin de Duitse bezetter de vrijheid van de Joodse bevolking in Nederland steeds verder inperkte. Sinds de zomer van 1941 werden Joodse marktkooplieden stelselmatig geweerd van de reguliere markten. Er werden speciale 'Joodse markten' ingesteld (zoals op het Waterlooplein en het Gaaspstraatje), maar ook daar waren de regels streng en de plekken beperkt.

De genoemde "Zuider Amstellaan" is de huidige Churchill-laan; de naam werd na de oorlog gewijzigd omdat de oorspronkelijke naam te nauw verbonden was met de planmatige uitbreiding van Amsterdam-Zuid die door de bezetter was geannexeerd voor hun eigen symboliek. De Nieuwe Kerkstraat, waar de ontvanger woonde, bevond zich in het hart van de oude Joodse buurt van Amsterdam. Dit document illustreert hoe de uitsluiting van Joden uit het economische leven tot in de kleinste bureaucratische details werd uitgevoerd.