Archief 745
Inventaris 745-347
Pagina 158
Dossier 92
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte notulen/verslag van een vergadering (mogelijk een commissievergadering van een gemeente).

Origineel

Getypte notulen/verslag van een vergadering (mogelijk een commissievergadering van een gemeente). -3-

De Voorzitter wyst er op, dat deze beslissing formeel wel in overeenstemming is met den letter, echter niet met de bedoeling der Ventverordening. Men heeft deze beslissing dan ook te zien als een noodmaatregel, die genomen moest worden.

De heer Presser betreurt het zeer, dat deze maatregel genomen is. Men heeft hierby uitsluitend gelet op de belangen der fabrikanten; de belangen der venters zyn echter ten zeerste geschaad. Spreker zegt, dat 2 jaar geleden door de ysfabrikanten een garantieloon van $\pm$ f 10.- per week werd betaald. Toen honderde ysventers in loondienst nog een vry behoorlyk weekloon maken. Deze garantie wordt echter niet meer gegeven met als gevolg, dat het met het loon van deze venters thans zeer treurig gesteld is. Spreker toont dit aan met de cyfers uit het provisieboekje van een ysventer in loondienst. Er is zelfs een week van f 1.73 verdienst by. De ysventers in loondienst waren dan ook van plan een actie te beginnen om het garantie-loon weer ingesteld te krygen. Deze actie is door den maatregel van Burgemeester en Wethouders by voorbaat een mislukking. Spreker deelt nog mede, dat een venter in steun door M.S. naar een der ys-fabrikanten gestuurd; de man weigerde daar te gaan werken, indien hem niet gegarandeerd werd dat hy minstens zyn steun-bedrag zou gaan verdienen. Hy is echter gedwongen door deze ys-fabrikant te gaan werken, daar hem geen steun meer werd verstrekt.
Indien de ys-fabrikanten weder zouden overgaan tot het geven van een garantieloon, dan zouden ongetwyfeld honderden venters met ventvergunning zich aanmelden om by hen te werken. Spreker stelt voor Burgemeester en Wethouders te adviseeren, de bovenbedoelde maatregel, ten spoedigste in te trekken.

De heer Neeter daarentegen juicht deze maatregel ten zeerste toe. Hy bestrydt den vorigen spreker in diens opvatting i.z. garantieloon aan ysventers in loondienst; geen enkele ys-fabrikant in Nederland geeft zyn venters een garantieloon. Dit is in dit vak niet mogelyk. De heer Presser zegt nu wel, dat de ysventers zeer slecht hebben verdiend in de laatste weken, doch daar staat tegenover dat de fabrikant vele weken ook niets verdiend heeft. Spreker kan deze tydelyke maatregel van Burgemeester en Wethouders volledig ondersteunen.

De heer v. 't Hek wyst er op, evenals hy dit in de vorige vergaderingen reeds heeft gedaan, dat het z.i. niet de taak van deze Commissie is om zich te mengen in arbeidsvoorwaarden van particulieren bedryven. Spreker ziet een groot verschil tusschen een gewone venter, die feitenlyk zelfstandig ondernemer is met alle risico's van dien, en een venter in loondienst. Toch is op hen deze zelfde Ventverordening van toepassing. Dit is volgens hem, een mogelijkheid. De Commissie kan zich in deze principieele moeilykheden niet mengen. Spreker staat tevens afwyzend tegenover het feit, dat Maatschappelyke Steun een venter zou dwingen in loondienst te treden, door hem zyn ondersteuning te ontnemen. De venter zou daardoor, ondanks het feit, dat hy dan arbeid presteert in een financieel ongunstige positie komen te verkeeren.

De Voorzitter deelt mede, dat binnenkort een schryven omtrent wyziging * Kern van het conflict: Het document beschrijft een debat over de regulering van straathandel (venten) en de precaire sociaaleconomische positie van ijsventers tijdens de crisisjaren. Er is een spanningsveld tussen het belang van de ijsfabrikanten en de bestaanszekerheid van de werknemers (venters).
* Deelnemers aan het debat:
* De Voorzitter: Erkent dat een genomen maatregel formeel klopt, maar de geest van de verordening wellicht niet dient.
* Heer Presser: Neemt het op voor de arbeiders. Hij bekritiseert het wegvallen van het garantieloon (vroeger 10 gulden, nu soms slechts 1,73 gulden per week) en klaagt over gedwongen tewerkstelling vanuit de steun.
* Heer Neeter: Vertegenwoordigt het ondernemersstandpunt. Hij stelt dat garantielonen in deze sector onmogelijk zijn en dat fabrikanten ook risico lopen.
* Heer v. 't Hek: Neemt een principieel standpunt in over de rol van de overheid (geen inmenging in private arbeidsvoorwaarden), maar bekritiseert wel het dwingen van mensen vanuit de steun naar banen die minder opleveren dan de steun zelf.
* Taalkundige details: Er zijn handgeschreven correcties zichtbaar: het woord "wel" is ingevoegd op de tweede regel, en bij "mogelykheid" onderaan lijkt de 'y' te zijn gecorrigeerd naar 'ei' (mogelijkheid). Dit verslag stamt hoogstwaarschijnlijk uit de jaren '30, de periode van de Grote Depressie in Nederland. In die tijd was er een enorme toename van straathandel (venten) omdat werklozen op die manier nog iets probeerden te verdienen. Gemeenten probeerden dit te reguleren via "Ventverordeningen" om overlast en wildgroei te voorkomen.

De "Maatschappelyke Steun" (M.S.) verwijst naar de toenmalige vorm van bijstand. Typerend voor die tijd was de 'werkverschaffing' of de verplichting om passend werk te accepteren, waarbij men vaak uit de steun werd gezet als men werk weigerde, zelfs als dat werk onder de armoedegrens betaalde. Het document illustreert de vroege strijd om sociale zekerheid en minimumgaranties in de Nederlandse arbeidsverhoudingen.

Samenvatting

  • Kern van het conflict: Het document beschrijft een debat over de regulering van straathandel (venten) en de precaire sociaaleconomische positie van ijsventers tijdens de crisisjaren. Er is een spanningsveld tussen het belang van de ijsfabrikanten en de bestaanszekerheid van de werknemers (venters).
  • Deelnemers aan het debat:
    • De Voorzitter: Erkent dat een genomen maatregel formeel klopt, maar de geest van de verordening wellicht niet dient.
    • Heer Presser: Neemt het op voor de arbeiders. Hij bekritiseert het wegvallen van het garantieloon (vroeger 10 gulden, nu soms slechts 1,73 gulden per week) en klaagt over gedwongen tewerkstelling vanuit de steun.
    • Heer Neeter: Vertegenwoordigt het ondernemersstandpunt. Hij stelt dat garantielonen in deze sector onmogelijk zijn en dat fabrikanten ook risico lopen.
    • Heer v. 't Hek: Neemt een principieel standpunt in over de rol van de overheid (geen inmenging in private arbeidsvoorwaarden), maar bekritiseert wel het dwingen van mensen vanuit de steun naar banen die minder opleveren dan de steun zelf.
  • Taalkundige details: Er zijn handgeschreven correcties zichtbaar: het woord "wel" is ingevoegd op de tweede regel, en bij "mogelykheid" onderaan lijkt de 'y' te zijn gecorrigeerd naar 'ei' (mogelijkheid).

Historische Context

Dit verslag stamt hoogstwaarschijnlijk uit de jaren '30, de periode van de Grote Depressie in Nederland. In die tijd was er een enorme toename van straathandel (venten) omdat werklozen op die manier nog iets probeerden te verdienen. Gemeenten probeerden dit te reguleren via "Ventverordeningen" om overlast en wildgroei te voorkomen.

De "Maatschappelyke Steun" (M.S.) verwijst naar de toenmalige vorm van bijstand. Typerend voor die tijd was de 'werkverschaffing' of de verplichting om passend werk te accepteren, waarbij men vaak uit de steun werd gezet als men werk weigerde, zelfs als dat werk onder de armoedegrens betaalde. Het document illustreert de vroege strijd om sociale zekerheid en minimumgaranties in de Nederlandse arbeidsverhoudingen.

Kooplieden in dit dossier 3

J. Evertsenstraat Waterlooplein
V.V.O. Waterlooplein
T. Katestraat Waterlooplein

Gerelateerde Documenten 3