Handgeschreven brief (verzoekschrift). 20 januari 1941. M.A. de Haas. Vermoedelijk de Gemeente Amsterdam, afdeling marktwezen. No 28/6/1 M. 1941 22/1
№ 52/330/4 M 1940
Amsterdam 20 Jan 1941
Oproepen 21-2-41
[onleesbaar]

Weed. de Heer!

In antwoord op u schrijven van
mij schuld marktgelden. Keizer-
gracht. Westerstraat groot f 19.05
vraag ik u bij deze nogmaals.
dringend. ontheffing ik heb wel
een bijdrage f 10.00 van de Beurs
ontvangen maar dat was toch
gelijk mij steun en heb toen
toch ook geen handel gedreven.
het is mij niet mogelijk om.
bovengenoemde schuld te be-
talen. kan dit volgens uw
niet gebeuren moet u mij van de
plaatsen maar uitzetten en
dan zal ik wel verder mij weg
volgen Hoogachtend
MA de Haas
Westerstr. 83 II De brief is een indringend pleidooi voor schuldsanering. De schrijver, M.A. de Haas, reageert op een vordering van 19,05 gulden aan 'marktgelden' voor staanplaatsen aan de Keizersgracht en de Westerstraat. De kern van het betoog is dat de afzender deze schuld niet kán betalen omdat er in de betreffende periode helemaal geen handel is gedreven.

De Haas vermeldt een ontvangen bijdrage van 10 gulden van 'de Beurs' (waarschijnlijk een liefdadigheidsinstelling of noodfonds), maar stelt dat dit bedrag gelijkstond aan 'steun' (de minimale werkloosheidsuitkering) en dus volledig opging aan eerste levensbehoeften. De toon van de brief is wanhopig maar kordaat: als er geen ontheffing mogelijk is, ziet de schrijver geen andere optie dan dat de gemeente de staanplaatsen maar moet afnemen ("van de plaatsen maar uitzetten"). De afzender zal dan op een andere manier moeten proberen te overleven. De datum, januari 1941, plaatst dit document in de eerste winter van de Duitse bezetting van Nederland. Dit was een periode van toenemende economische schaarste en strenge winterkou. Veel kleine zelfstandigen en markthandelaren in volksbuurten zoals de Jordaan (waar de Westerstraat ligt) verkeerden in grote financiële nood.

De term 'steun' verwijst naar het toenmalige stelsel van werkloosheidszorg, dat berucht was om zijn schamele bedragen en de vernederende 'stempelgang'. De bureaucratische stempels op de brief tonen aan dat de gemeentelijke administratie, ondanks de oorlogsomstandigheden, strikt doorging met het innen van openstaande posten van het voorgaande jaar (1940). De genoemde 'Beurs' zou kunnen verwijzen naar de 'Beurs voor Kleine Inkomsten' of een soortgelijk Amsterdams fonds dat hulp bood aan de allerarmsten. M.A. de Haas Gemeente Amsterdam Marktwezen