Administratieve doorslag/kopie van een ambtelijk schrijven. 25 maart 1941. [Handgeschreven in blauw:] Extra

HG.

30/16/2 M.

                                               25 Maart 1941.

                                        den Heer D.de la Bella,
                                        Van Musschenbroekstraat 11,
            Uilenburg                   Amsterdam-Oost.
en Waterlooplein.                               Wijk 11.

                                vrijstelling betaling marktgeld
                                Waterlooplein en Uilenburg,

                                        Waterlooplein en Uilenburg

                                        23 Februari 1941

                                1,05

Waterlooplein ƒ 1,05
====== Dit document is een administratieve vastlegging van een verleende vrijstelling voor de betaling van marktgeld. De begunstigde is de heer D. de la Bella. De vrijstelling heeft betrekking op de markten op het Waterlooplein en in de Uilenburgerstraat (Uilenburg), beide gelegen in de toenmalige Jodenbuurt van Amsterdam.

Opvallend is de vermelding van twee data: 25 maart 1941 (de datum van afhandeling/verzending) en 23 februari 1941. De datum van 23 februari is cruciaal, aangezien dit vlak voor de Februaristaking (25-26 februari 1941) was en in een periode waarin de Joodse wijk door de bezetter was afgesloten. Het bedrag van 1,05 gulden lijkt een kleine som, maar was voor marktkooplui in die tijd een reëel bedrag. De afkorting "HG." staat vermoedelijk voor de gemeentelijke dienst 'Handelsgebieden'. De brief is opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De geadresseerde, David de la Bella, was een Joodse Amsterdammer (een veelvoorkomende Sefardische naam in de stad). In februari en maart 1941 nam de repressie tegen de Joodse bevolking in Amsterdam drastisch toe.

Nadat op 12 februari 1941 de Joodse wijk was afgesloten, werd het voor Joodse handelaren steeds moeilijker, en uiteindelijk onmogelijk, om hun beroep op de markten uit te oefenen. Vrijstellingen van marktgeld zoals deze werden vaak verleend omdat handelaren door de verordeningen van de bezetter of door de onrust in de stad (zoals rond de Februaristaking) hun standplaatsen niet hadden kunnen innemen. Documenten als deze vormen de bureaucratische neerslag van de systematische uitsluiting en economische marginalisering van de Joodse gemeenschap in Amsterdam.