Handgeschreven brief (verzoekschrift). 15 november 1941. J. Meijer, woonachtig aan de N. Uilenburgerstraat 73, Amsterdam. Waarschijnlijk de Marktwezen-autoriteiten van de gemeente Amsterdam (geadresseerd als "Mijne Heeren"). [Linksboven, stempel/schrijfwerk:]
No 30/43/1 M.1941 20/11

[Rechtsboven, ambtelijke aantekening in ander handschrift:]
m. th. Müller
(voorstel tot restitutie gaat heden uit)
19/11 [Paraaf]

[Hoofdtekst:]
Amsterdam 15 Nov. 1941

Mijne Heeren.
Aangezien ik als Jood zijnde van af 1 Nov
geen standplaats meer mag innemen aan de Markt
Waterlooplein verzoek ik U beleefd het door mij
teveel betaalde marktgeld. (ik heb n.l. een half jaar.
tegelijk betaald) terug te betalen daar ik dat bedrag
goed kan gebruiken.

Hoogachtend.
J. Meijer.
N. Uilenburgerstr 73 In deze brief verzoekt J. Meijer om terugbetaling van reeds vooruitbetaald marktgeld voor zijn standplaats op het Waterlooplein in Amsterdam. De directe aanleiding voor dit verzoek is de bezettingsmaatregel die het Joden vanaf 1 november 1941 verbood om op reguliere markten te staan. Meijer geeft aan dat hij het geld "goed kan gebruiken", wat duidt op de directe financiële nood waarin veel Joodse handelaren verkeerden nadat zij door de anti-Joodse verordeningen van hun bron van inkomsten werden beroofd. Een ambtelijke notitie rechtsboven suggereert dat het verzoek om teruggave werd ingewilligd. Dit document is een aangrijpend voorbeeld van de bureaucratische uitvoering van de Holocaust in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanaf september 1941 voerden de Duitse bezetters, in samenwerking met lokale besturen, steeds strengere beperkingen in voor de Joodse bevolking. Een van deze maatregelen was de uitsluiting van Joden van openbare markten (Verordening 198/1941).

Het Waterlooplein was van oudsher het hart van de Joodse buurt in Amsterdam en een centrale plek voor Joodse markthandelaren. Door de invoering van deze segregatie verloren honderden ondernemers zoals J. Meijer plotseling hun recht op arbeid en inkomen. De zakelijke, bijna formele toon van de brief onderstreept de pijnlijke realiteit waarin Joodse burgers gedwongen werden hun meest fundamentele rechten via de weg van de bureaucreatie "af te wikkelen", terwijl hun uitsluiting uit de samenleving in volle gang was. J. Meijer N. Uilenburgerstr N. Uilenburgerstraat Gemeente Amsterdam Marktwezen