Handgeschreven ambtelijke notitie/memo. 14 november 1941 (met een latere stempel van 21 november 1941). Chef Reva deelt mede op 14/11 '41
De Politie W.plein heeft de
niet-Joodsche kooplieden van
met lompen, die tot nu toe
langs de speeltuin W'plein een
(cland.) plaats innamen,
verplaatst naar den Zwanen-
burgwal.
De vraag rijst:
Moeten deze venters
– waar de Zwanenburgwal als
dagmarkt is aangewezen –
marktgeld betalen?
In afwachting van beslissing aan
Reva medegedeeld, dat voorloopig
geen marktgeld moet worden
geïnd. Besproken met Directeur.

[Stempels en aantekeningen onderaan:]
Nº 30/44/1
M. 1941 21/11
[Initialen, mogelijk ThB of JhB] 14/11 '41
202. * Inhoud: De notitie beschrijft de verplaatsing van niet-Joodse lompenhandelaren (kooplieden in oude kleding/textiel) die illegaal ("clandestien") hun waren verkochten bij de speeltuin op het Waterlooplein. Zij zijn door de politie overgebracht naar de Zwanenburgwal, een aangewezen dagmarkt. Er ontstaat een administratieve vraag of deze handelaren nu marktgeld verschuldigd zijn.
* Besluitvorming: Er is voorlopig besloten om geen marktgeld te innen in afwachting van een definitief besluit, na overleg met de "Directeur" (waarschijnlijk de directeur van het Marktwezen).
* Terminologie: De term "niet-Joodsche kooplieden" wijst direct op de segregatiepolitiek van de bezetter. Het woord "cland." (clandestien) duidt op het feit dat de handel buiten de officiële marktregels om gebeurde. * Historische context: Dit document dateert uit november 1941, een periode waarin de anti-Joodse maatregelen in Nederland steeds strenger werden. Het Waterlooplein lag in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam en was van oudsher een plek voor de Joodse markt.
* Segregatie: Tijdens de bezetting probeerden de nazi's en het meewerkende stadsbestuur Joodse en niet-Joodse economische activiteiten strikt te scheiden. Joodse handelaren werden beperkt tot specifieke markten, terwijl niet-Joodse handelaren uit de Joodse wijken werden geweerd of naar aparte locaties werden verplaatst.
* Lompenhandel: De handel in "lompen en metalen" was een belangrijke economische activiteit voor de armere bevolking in de Amsterdamse binnenstad. De verplaatsing van deze specifieke groep handelaren van het Waterlooplein naar de Zwanenburgwal is een direct gevolg van deze geografische en etnische scheidingsdrang. Marktwezen Politie