Medisch attest / doktersbriefje. 1 december 1941. Dr. H. (Herman) de Leeuw, arts. [Gedrukte briefkop]
H. DE LEEUW
ARTS
PRINSENGRACHT 766
SPREEKUREN: 1.30-2.30
MAANDAG EN WOENSDAG 7-8
ZIEKENFONDS: 8.30-9.30 V.M.
TELEF. 37954

[Linkermarge, lijst van ziekenfondsen]
A. Z. A.
A. O. Z.
A. Z.
B. Z.
E. M. M.
N. A. Z.
NED.
R. Z.
VICT.
Z. Z.

[Handgeschreven tekst]
1/12 '41

L.S.

Hr. B. de Leeuw
moet wegens
ziekte thuisblijven

Hoogachtend
[Signatuur: De Leeuw]

Waterloopl: [onduidelijk, mogelijk 'J.']
V.K.k: 175-
n. i. Insp. Het document is een korte medische verklaring, geschreven op het officiële briefpapier van de Amsterdamse arts Herman de Leeuw. De tekst is zakelijk en formeel. De arts verklaart dat de patiënt, de heer B. de Leeuw, vanwege ziekte aan huis gebonden is. Opvallend is dat de patiënt dezelfde achternaam draagt als de arts; dit kan wijzen op een familieband, maar het kan ook toeval zijn gezien de veelvoorkomende aard van de naam.

De afkortingen in de linkermarge verwijzen naar de verschillende Amsterdamse ziekenfondsen waar de arts bij aangesloten was (zoals het Algemeen Ziekenfonds Amsterdam). Onderaan staan administratieve gegevens: "Waterloopl" verwijst naar het Waterlooplein (het woonadres van de patiënt), en "n. i. Insp." staat waarschijnlijk voor "niet in Inspectie", wat duidt op een administratieve status binnen het ziekenfondssysteem. De datum op het document, 1 december 1941, is historisch zeer significant. Nederland was op dat moment ruim anderhalf jaar bezet door nazi-Duitsland. De afzender, Dr. Herman de Leeuw (1888-1943), was een Joodse arts. Zijn praktijk aan de Prinsengracht en het woonadres van de patiënt aan het Waterlooplein bevonden zich in of nabij de Joodse buurt van Amsterdam.

Eind 1941 waren de anti-Joodse maatregelen in volle gang; Joden werden steeds verder geïsoleerd uit het openbare leven. Een dergelijk doktersbriefje kon in deze tijd essentieel zijn voor het verkrijgen van uitstel of vrijstelling van opgelegde verplichtingen door de bezetter. Dr. Herman de Leeuw werd later gedeporteerd en is in juli 1943 omgebracht in vernietigingskamp Sobibor. Dit document vormt een direct bewijsstuk van zijn medische werkzaamheden in de schaduw van de naderende Holocaust. B. de Leeuw L.S.