Medisch attest / doktersverklaring op briefpapier.
Origineel
Medisch attest / doktersverklaring op briefpapier. Dr. M. A. Souget, arts, Gelderschekade 75, Amsterdam. [Gedrukt briefhoofd:]
M. A. SOUGET,
ARTS
GELDERSCHEKADE 75
TEL. 43081
AMSTERDAM, [handgeschreven:] 28/VIII
[Handgeschreven centraal boven:]
CA.
[Handgeschreven tekst:]
W.[egens] Afst. m. b. - Bilterbeek
Kan niet lang staan.
[Ondertekening:]
M A Souget
[Annotaties onderaan:]
[Links:] W : l : g : l : j - / No. 57
[Midden:] ni [onderstreept] m p / [onleesbaar] 27/1 '42
[Rechts:] Gezien / 2-1-'41 / Aelbers [handtekening] Het document is een korte medische verklaring van de Amsterdamse huisarts Moïse Abraham Souget. De tekst betreft een patiënt genaamd Bilterbeek. De afkorting "W. Afst. m. b." staat zeer waarschijnlijk voor "Wegens Afstand met bus". Dit suggereert dat de verklaring bedoeld was om aan te tonen dat de betrokkene om medische redenen ("Kan niet lang staan") gebruik moest maken van het openbaar vervoer, of een ontheffing nodig had voor bepaalde arbeidsinzet.
De verschillende administratieve krabbels onderaan duiden op verwerking door een instantie. De datum "2-1-'41" met de paraaf "Aelbers" wijst op een vroege controle tijdens de bezettingsjaren. De aantekening "27/1 '42" laat zien dat het document of de status van de patiënt ruim een jaar later nog relevant was voor de administratie (mogelijk de Joodsche Raad of een gemeentelijke instantie). Dit document moet geplaatst worden in de context van de Duitse bezetting van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dr. M.A. Souget (1881-1943) was een Joodse arts die praktijk hield aan de Gelderschekade, in het hart van de oude Joodse buurt.
Tijdens de bezetting waren dergelijke doktersverklaringen van levensbelang voor de Joodse bevolking. Ze werden gebruikt om vrijstelling te krijgen van tewerkstelling (de 'Arbeitseinsatz') of om toestemming te krijgen voor het gebruik van vervoersmiddelen waarvan Joden steeds vaker werden uitgesloten.
De tragische historische context is dat dr. Souget zelf het slachtoffer werd van de Holocaust; hij werd gedeporteerd en kwam in mei 1943 om het leven in vernietigingskamp Sobibor. Dit briefje is een tastbaar overblijfsel van zijn dagelijkse praktijk waarin hij probeerde zijn patiënten te ondersteunen onder de beperkende maatregelen van de bezetter. A. Souget M.A. Souget W. Afst