Getypte brief (doorslag of officieel afschrift). 27 december 1940. K. van Houten, Davisstraat 10 mhs, Amsterdam-West. De Wethouder van het Marktwezen, Amsterdam. No. 31/2/1 M. 1941, AFSCHRIFT.

No. 1041 L.M. 1940.

Afd. L.M.
No. 1041 A.

Amsterdam. 27 Dec. 1940.

Aan den Weledelgestrenge Heer
Wethouder v.h. Marktwezen.

M.,
In antwoord op Uw schrijven d.d. 27 December 1940 maak ik op, dat mijn zaak niet begrepen wordt. U spreekt van een vertooning wat het niet is. Het was misschien voorheen een vertooning (wat ik ook niet geheel toegeef) zoo ik werkte op de markten, doch juist toen ik daar op gewezen werd, was ik direct bereid dit te veranderen door geen kaarten of brochures te verkoopen, doch zaden en vogels te verkoopen maar geen aparte vertooningen ~~bewijzen~~ houden. Wanneer dit niet wordt toegestaan zou U mij alleen veroordeelen, daar erbij vele kooplieden demonstraties worden gegeven wat precies hetzelfde is. Ik ben Nederlander en wil ook met de Nederlandsche wetten rekening houden maar dit geldt voor ons allen want als ik niet mag demonstreeren mag dat ook niemand. Ik zeg U nogmaals, zes jaar lang heb ik van tijd tot tijd met ditzelfde ~~werk~~ op de markten gewerkt en vele politieautoriteiten in mijn stands gehad maar nooit een berisping integendeel wel veel lof. Tenslotte mog dit. U moet dit niet als een bedreiging opnemen, ik vecht voor een bestaan voor een gezin van zes leden; mocht ik mijn recht van U niet krijgen, ik mijn recht ga halen bij de Duitsche autoriteiten, maar nogmaals ik ben Nederlander en zal zooals nu ook tot de laatste en hoogste instantie alleen bij Nederlanders mijn recht halen. In de hoop nu dat U mijn zaak weet, verwacht ik dan per wederkeerige post antwoord. Mocht U mij terwille zijn, verblijf ik,

                                 Hoogachtend,

                                 w.g. K. van Houten,
                                 Davisstraat 10mhs,
                                 Amsterdam-West. *   **Kern van de zaak:** De briefschrijver, K. van Houten, verweert zich tegen een besluit van de wethouder van het Marktwezen. Hij wordt er blijkbaar van beschuldigd een "vertooning" (show of optreden) te geven op de markt, wat waarschijnlijk aan strengere regels gebonden was dan reguliere verkoop.

• Argumentatie: Van Houten stelt dat hij zijn werkwijze al heeft aangepast door goederen (zaden en vogels) te verkopen in plaats van drukwerk. Hij wijst op rechtsongelijkheid: andere kooplieden "demonstreren" hun waren wel zonder problemen. Hij voert zijn gezin van zes personen aan als motivatie voor zijn volharding.
• Toon: De toon is enerzijds onderdanig ("Weledelgestrenge Heer"), maar anderzijds zeer assertief en wanhopig. Er spreekt een sterk rechtvaardigheidsgevoel uit de tekst ("als ik niet mag demonstreeren mag dat ook niemand").
• Opvallend detail: De schrijver gebruikt een impliciet dreigement door te stellen dat hij zijn recht bij de "Duitsche autoriteiten" zal halen als de Nederlandse wethouder hem niet tegemoetkomt. Dit typeert de complexe machtsverhoudingen in het eerste oorlogsjaar, waarbij burgers soms probeerden de bezetter uit te spelen tegen het Nederlandse ambtelijk apparaat, ondanks dat de schrijver zijn Nederlandse identiteit benadrukt. Deze brief dateert van december 1940, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode functioneerde het Nederlandse overheidsapparaat nog grotendeels onder toezicht van de bezetter. Voor kleine ondernemers en marktkooplieden was de economische situatie onzeker, en regelgeving rondom marktvergunningen was van levensbelang voor de broodwinning. De Davisstraat, waar de afzender woonde, ligt in de buurt van de Mercatorbuurt in Amsterdam-West, een wijk die in die tijd veel kleine zelfstandigen huisvestte. De afkorting "w.g." bij de ondertekening staat voor "was getekend", wat aangeeft dat dit document een officiële kopie of afschrift is van de originele handgeschreven of getypte brief. A. Marktwezen