Officiële brief/vergunning van de gemeente Amsterdam. 21 maart 1941. Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14 (West). [Linksboven - Gemeentewapen van Amsterdam]

Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West)
Telefoon 85151

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

No: 33/10/2 M.
Bijlagen:
Datum: 21 Maart 1941.
Onderwerp:

Aan: Mw. S. de Leeuw-Walvisch,
Nwe. Uilenburgerstraat 72 III,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 Maart jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaatsen op de markten Mosplein, Ten Katestraat en Uilenburg te laten bijstaan - niet vervangen - door Uw vader.

[Handgeschreven aantekening over de tekst 'Uilenburg':] Westerhuis [onzeker]

De Directeur,

[Handgeschreven handtekening en datum:]
26/3/41 [paraf]

[Watermerk in het papier:] GEMEENTE AMSTERDAM

--- Deze brief is een formeel besluit van de Amsterdamse dienst Marktwezen. De strekking is als volgt:
* Vergunning: Mevrouw De Leeuw-Walvisch krijgt toestemming om hulp te krijgen bij haar marktkraam op drie verschillende locaties in de stad.
* Strikte voorwaarden: Er wordt expliciet vermeld dat haar vader haar mag bijstaan, maar haar niet mag vervangen. Dit betekent dat de vergunninghoudster zelf fysiek aanwezig moest blijven op de marktplaats.
* Locaties: De genoemde markten zijn het Mosplein (Amsterdam-Noord), de Ten Katestraat (Amsterdam-West) en Uilenburg (Amsterdam-Centrum).

De brief is doorspekt met bureaucratische taal uit die tijd, zoals "tot wederopzegging" (de toestemming kan elk moment worden ingetrokken) en het gebruik van de archaïsche naamvals-n in "dezen brief".

--- De datum van de brief, 21 maart 1941, is van historisch cruciaal belang. Nederland was op dat moment bijna een jaar bezet door nazi-Duitsland. De Februaristaking (tegen de Jodenvervolging) had slechts enkele weken daarvoor plaatsgevonden.

De namen en adressen in dit document wijzen op een specifieke sociaal-economische realiteit:
* Joodse achtergrond: De achternamen 'De Leeuw' en 'Walvisch' zijn veelvoorkomende Nederlands-Joodse namen. Ook de Nieuwe Uilenburgerstraat lag in het hart van de historische Jodenbuurt.
* Economische restricties: In 1941 werden de maatregelen tegen Joodse burgers steeds strenger. Het feit dat een marktkoopvrouw expliciet toestemming moest vragen voor de hulp van haar vader toont de verregaande controle van de overheid (onder Duitse druk) op het dagelijks leven en de broodwinning van Joodse Amsterdammers.
* De Joodse Markten: Kort na deze brief, later in 1941, werden Joodse marktkooplui en klanten volledig afgezonderd op speciaal aangewezen "Joodse markten" (waaronder Uilenburg). Deze brief stamt uit de periode net voordat de volledige segregatie en daaropvolgende deportaties het marktleven in Amsterdam voorgoed veranderden.