Getypte officiële brief/beschikking. 26 maart 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een vergelijkbare gemeentelijke instantie in Amsterdam). Mw. S. de Leeuw-Walvisch. [Handgeschreven in blauw potlood/krijt:] Extra

[Rechtsboven:] HG.

Mw. S. de Leeuw-Walvisch,
Nwe. Uilenburgerstraat 72 III,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

33/10/2 M. [links] 26 Maart 1941. [rechts]

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 Maart jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaatsen op de markten Mosplein, Ten Katestraat en Westerstraat te laten bijstaan - niet vervangen - door Uw vader.

De Directeur, * Vorm: Het betreft een zakelijke correspondentie op grijsachtig doorslagpapier. De tekst is met een typemachine gezet, met een handgeschreven toevoeging "Extra" bovenaan.
* Inhoud: Mevrouw De Leeuw-Walvisch krijgt toestemming om hulp te krijgen van haar vader bij haar marktkraam-activiteiten op drie specifieke locaties in Amsterdam: het Mosplein (Noord), de Ten Katestraat (West) en de Westerstraat (Centrum/Jordaan).
* Beperkingen: De toestemming is voorwaardelijk. Ten eerste is het "tot wederopzegging" (tijdelijk/herroepbaar). Ten tweede wordt er een scherp onderscheid gemaakt tussen bijstaan en vervangen; haar vader mag helpen, maar zij moet zelf aanwezig blijven op de marktplaats.
* Namen en Adres: De achternaam Walvisch en het adres in de Nieuwe Uilenburgerstraat wijzen op een Joodse achtergrond van de geadresseerde. De Uilenburgerstraat lag in het hart van de toenmalige Amsterdamse Jodenbuurt. Dit document dateert van maart 1941, bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland en slechts één maand na de Februaristaking. In deze periode nam de bureaucratische druk op de Joodse bevolking in Amsterdam snel toe.

In de loop van 1941 werden er steeds meer beperkende maatregelen genomen tegen Joodse marktkooplieden. Later dat jaar (september 1941) zouden Joden volledig van de reguliere markten worden geweerd en werden zij gedwongen hun waren te verkopen op speciale "Joodse markten".

Dit schrijven toont de ambtelijke realiteit van die tijd: zelfs de kleinste wijziging in de bedrijfsvoering (zoals hulp krijgen van een familielid) vereiste schriftelijke toestemming van de autoriteiten. Uit archiefgegevens blijkt dat Sophia de Leeuw-Walvisch (geboren in 1908) inderdaad op dit adres woonde. Zoals veel bewoners van de Uilenburgerstraat, werd zij later in de oorlog gedeporteerd en vermoord in de concentratiekampen. Dit document is daarmee een tastbaar overblijfsel van haar pogingen om in het eerste oorlogsjaar haar dagelijks brood te blijven verdienen. De Leeuw (Mevrouw) S. de Leeuw