Brief (doorslag of kopie voor archief). 26 maart 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). [Handgeschreven, schuin:] Verzonden 26/3
[Handgeschreven:] M. de Leeuw
[Stempel/Typemachine:] HG.

Mw. S. de Leeuw-Walvisch,
Nwe. Uilenburgerstraat 72 III,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

33/10/2 M. 26 Maart 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 Maart jl. verleen ik U
hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaatsen op de
markten Mosplein, Ten Katestraat en Westerstraat te laten bijstaan
- niet vervangen - door Uw vader.

De Directeur, Deze korte zakelijke brief uit maart 1941 betreft een vergunning voor assistentie op Amsterdamse markten. Mevrouw S. de Leeuw-Walvisch krijgt toestemming om zich op haar marktplaatsen (op het Mosplein, in de Ten Katestraat en in de Westerstraat) te laten bijstaan door haar vader. Er wordt expliciet bij vermeld dat het om bijstand gaat en niet om vervanging ("niet vervangen"). Dit duidt op strikte regelgeving omtrent het persoonlijk drijven van de handel op de toegewezen marktplekken. De handgeschreven notitie "Verzonden 26/3" bevestigt de administratieve afhandeling op de dag van datering. De datum van dit document, 26 maart 1941, is van groot historisch belang. Nederland was op dat moment bijna een jaar bezet door nazi-Duitsland. Slechts een maand eerder had de Februaristaking plaatsgevonden als protest tegen de Jodenvervolging.

De geadresseerde, mevrouw De Leeuw-Walvisch, woonde in de Nieuwe Uilenburgerstraat, een straat in de vanouds Joodse buurt van Amsterdam. Ook de achternamen De Leeuw en Walvisch kwamen veel voor binnen de Joodse gemeenschap. In de loop van 1941 werden de beperkende maatregelen voor Joodse burgers door de bezetter steeds verder aangescherpt.

Hoewel deze brief op het eerste gezicht een routineuze administratieve handeling lijkt betreffende marktvergunningen, vindt deze plaats in een periode waarin Joodse marktkooplieden steeds nauwer werden gecontroleerd en uiteindelijk van de reguliere markten zouden worden geweerd. In september 1941 werden Joden bijvoorbeeld verboden om nog op reguliere markten te staan en werden zij verbannen naar specifieke "Joodse markten". Dit document legt dus een moment vast vlak voordat de volledige uitsluiting van Joodse burgers uit het openbare economische leven in Amsterdam werd voltooid. M. de Leeuw S. de Leeuw Marktwezen