Doorslag van een officiële brief. 17 april 1941. De Directeur (van de Marktendienst Amsterdam). [Handgeschreven in potlood:] extra

HG.

den Heeren C. Polak en H. Rooselaar,
Majubastraat 63 II,
Amsterdam-Oost.

Wijk 20.

33/17/2 M.
17 April 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 3 dezer verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes uitstel van Uw verplichting om regelmatig Uw plaatsen op de markt Westerstraat in te nemen. U dient er echter zorg voor te dragen, dat het ook tijdens Uw afwezigheid verschuldigde marktgeld geregeld wekelijks bij den dienstdoenden marktambtenaar wordt betaald.

De Directeur, In dit document verleent de directeur van de Amsterdamse Marktendienst een ontheffing aan de heren C. Polak en H. Rooselaar. Zij hoeven hun marktplaatsen op de Westerstraatmarkt gedurende drie maanden niet persoonlijk in te nemen, mits zij het verschuldigde marktgeld wekelijks blijven doorbetalen aan de dienstdoende marktmeester. Het document is een typisch voorbeeld van de ambtelijke afwikkeling van vergunningen in oorlogstijd, waarbij het behoud van inkomsten voor de gemeente (het marktgeld) strikt wordt gehandhaafd, zelfs als de marktkooplieden hun nering niet kunnen uitoefenen. De datum (april 1941) en de namen van de betrokkenen geven dit document een beladen historische context. De heren Carel Polak en Hartog Rooselaar waren Joodse marktkooplieden die woonden in de Majubastraat, in de Amsterdamse Transvaalbuurt.

Ten tijde van dit schrijven nam de druk op Joodse ondernemers en marktkooplieden door de Duitse bezetter snel toe. Kort na deze brief, in mei 1941, werd het Joden definitief verboden om op reguliere openbare markten te staan. De aanvraag voor 'uitstel' door Polak en Rooselaar was vermoedelijk een poging om hun officiële marktplaatsen te behouden in de hoop op betere tijden, of een reactie op de toenemende intimidatie op de Westerstraat. Uit archiefonderzoek (o.a. Joods Monument) blijkt dat beide mannen de oorlog niet hebben overleefd: Hartog Rooselaar werd in augustus 1942 in Auschwitz vermoord, Carel Polak in juli 1943 in Sobibor. Dit document is daarmee een tastbaar overblijfsel van de bureaucratische weg die voorafging aan hun uiteindelijke uitsluiting en deportatie. C. Polak H. Rooselaar