Handgeschreven rapport/klachtbrief. 24 augustus 1942 (geschreven), 29 augustus 1942 (geregistreerd per stempel). [Rechtsboven in rood]: In behandeling / v.w. Distr.

Den heer Inspecteur v.h. Marktwezen

De groentenhandelaar de heer Esveld
wonende Javastraat heeft op Zaterdag
22 Aug. 42 een groote partij roode kool verkocht.
Hij verplichtte het publiek echter om komkom-
mers er bij te nemen. Roode kool alleen ver-
kocht hij niet, dus koppelverkoop.

Als klagers gaven zich aan mij op:
Mevr: van Wijk, wonende Insulindeweg 116 III
Mevr A. Nagel, wonende Menahassastraat 45 III

Amsterdam 24 Aug 42
[ondertekend]: T. Miltislugt

[Paarse stempel]: No 37/101/2. M. 1942 29/8

[Rechtsonder]: Hieromtrent is ook reeds rapport C.M.
D Dit document is een ambtelijk verslag of een formele klacht gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de melding is koppelverkoop: de groenteman Esveld weigerde rode kool te verkopen tenzij de klant er ook komkommers bij kocht.

De tekst is zakelijk en vermeldt specifiek de namen en adressen van de getuigen (klagers), wat duidt op een officiële procedure. De adressen (Javastraat, Insulindeweg, Menahassastraat) situeren het voorval in de Indische Buurt in Amsterdam-Oost. De handgeschreven opmerking onderaan ("Hieromtrent is ook reeds rapport") suggereert dat deze specifieke handelaar vaker in het vizier was van de controleurs. Het document dateert uit augustus 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van toenemende schaarste en een streng distributiesysteem met vastgestelde prijzen voor levensmiddelen.

• Economische handhaving: Om prijsbeheersing te omzeilen of van minder gewilde voorraad af te komen, maakten winkeliers zich soms schuldig aan koppelverkoop. Dit was streng verboden door de bezettingsautoriteiten en de Nederlandse overheidsinstanties (zoals de Prijsbeheersingsdienst) omdat het de eerlijke verdeling van voedsel ondermijnde.
• Sociale druk: In een tijd van schaarste leidde dergelijk gedrag van winkeliers vaak tot grote verontwaardiging bij het publiek, wat in dit document blijkt uit het feit dat twee bewoners de moeite namen om officieel beklag te doen.
• Marktwezen: De "Dienst van het Marktwezen" hield toezicht op de handel in de stad. Meldingen zoals deze konden leiden tot boetes, inbeslagname van goederen of zelfs sluiting van de winkel.