Getypte brief (doorslag), bladzijde 2. 15 oktober 194[1?]. Directeur van het Marktwezen en de Gemeentelijke Adviseur (Amsterdam). Bladzijde 2 van brief No.37/101/5 M. d.d. 15 October 1...
den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Direct[eur]
het Marktwezen en den Gemeentelijken Adviseur.

Markt, waarbij het aan winkeliers verboden is van grossiers
buiten de Centrale Markt te koopen, wordt overtreden, terwij[l]
door hem deze leveranties worden verzorgd.
De heer Esveld Jr. verschoont zich hierover door op
te merken, dat deze handelwijze een gevolg is van het niet toe-
laten op de Centrale Markt, terwijl hij daarbij opmerkt, dat
aan den gestelden regel ook door het Marktwezen niet streng de
hand wordt gehouden. Dit laatste is juist en geschied, zooals
U bekend in verband met de bijzondere tijdsomstandigheden.
Niet onvermeld mag blijven, dat een op algemeen er-
varing berust vermoeden bestaat, dat Esveld Jr. als grossier
wil optreden om aan zijn familieleden, die kleinhandelaars-
zaken drijven, deze tegen grossiersprijzen te leveren en voorts,
dat hij voor het Saxenburger-concern inkoopt, die zijn zaken
elders heeft, zoodat bij toelating van hem op de Centrale Markt
te vreezen is, dat hij zal trachten goed op de veiling aldaar
te krijgen om het naar de zaken van bovengenoemd concern buiten
de stad te verzenden.
De vraag is nu, welke beslissing bij al dit gegeven
valt te nemen.
De Centrale Markt heeft geen behoefte aan vermeerde-
ring van het aantal grossiers; wel aan verhooging van den aan-
voer van goederen. Wat dit laatste betreft, mag worden aange-
nomen, dat bij eventueele toelating van Esveld Jr. eenige ver-
hooging van den aanvoer mag worden verwacht. Overdreven ver-
wachtingen mag men ten deze zeker niet koesteren.
Overziet men het een en ander, dan moet worden ge-
steld, dat het hier gaat om een zakenman van nog klein formaat,
die het in Amsterdam wil probeeren en waar in feite niet vol-
doende tegen is aan te voeren om hem niet tot de Centrale Markt
toe te laten.
De eerste ondergeteekende meent echter, bij zijn
aanvankelijk ingenomen standpunt te moeten blijven volharden,
dit te meer, nu hij nog zeer onlangs van den Secretaris van de
Vakgroep Groothandel in groente en fruit, Mr. Schendeling, in
een telefonisch onderhoud heeft vernomen, dat tegen het einde
van dit jaar een beslissing van de bedrijfsorganisatie voor
groente en fruit mag worden tegemoet gezien, waarbij uitgemaakt
zal zijn, wie als grossier zal zijn erkend en wien punten op de
veilingen zal toegewezen worden. Het commissionnairsvraagstuk
zal dan over het geheele land geregeld zijn.
Voorts zou het, naar de mededeelingen van denzelfden
heer Schendeling, in de bedoeling liggen om degenen, die den
laatsten tijd uitsluitend of voornamelijk hun goederen hebben
betrokken van commissionnairs op de veilingen, die zich niet
hebben gedragen naar het officieele voorschrift om hun oude
relaties te blijven bedienen, uit te sluiten. Deze uitsluiting
zou men reeds binnen het bestek van twee of vier weken willen
toepassen. De kans, dat Esveld hieronder zal vallen, wordt
door de eerste ondergeteekende vrij groot geacht.
Laatste ondergeteekende kan omtrent de eerste mede-
deeling van Mr. Schendeling de goede verwachting, dat reeds in
December a.s. de omvangrijke en ingrijpende aangelegenheid van
een regeling over het geheele land wie er als grossier zal zijn
erkend en aan wien punten zullen worden toegekend, niet deelen.
Evenmin durft hij er staat op maken, dat de zaak waarover het
in de tweede mededeeling van Mr. Schendeling gaat, over eenige
weken zal geregeld zijn. De tweede ondergeteekende meent overi- Deze brief handelt over een verzoek van een zekere Esveld Jr. om als officiële grossier te worden toegelaten tot de Centrale Markt in Amsterdam. De kern van het conflict is dat Esveld al informeel handelt (en daarbij regels overtreedt), terwijl de marktmeesters twijfelen over zijn intenties. Men vreest dat hij familieleden bevoordeelt met inkoopprijzen en goederen onttrekt aan de stad voor het "Saxenburger-concern".

Er is een duidelijk meningsverschil tussen de twee opstellers (de Directeur van het Marktwezen en de Gemeentelijk Adviseur). De eerste wil de beslissing afwachten van een nieuwe landelijke regeling die door de overkoepelende bedrijfsorganisatie wordt voorbereid. De tweede ondergetekende is sceptisch over de snelheid waarmee deze landelijke regeling (het toekennen van "punten" op veilingen en het aanpakken van malafide tussenpersonen/commissionnairs) tot stand zal komen. Het document dateert uit de vroege jaren van de Duitse bezetting (ca. 1941). Dit blijkt uit de term "bijzondere tijdsomstandigheden" en de verwijzing naar de herstructurering van de handel via vakgroepen en bedrijfsorganisaties, een proces van gelijkschakeling en centrale controle dat door de bezetter werd geïnitieerd om de voedseldistributie te beheersen. De schaarste aan goederen maakte strikte controle op wie mocht inkopen op de veilingen (het "punten"-systeem) essentieel om de zwarte handel tegen te gaan en de bevoorrading van de steden te waarborgen. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was hierbij het cruciale distributiepunt.