5 november 1941. NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE
JULIANA VAN STOLBERGPLEIN 3-4 'S-GRAVENHAGE
POSTGIROREKENING 245271 — TELGRAMADRES: NEDVISCEN — TELEFOON 720080 — INTERCOMM. XX
VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE EN VISCHVERVOER TELEFOON 720060, TOESTEL 674, EN 722641

AFD. verdeeling 'S-GRAVENHAGE, 5 November 1941
Betreffende verdeeling
No 46A/66/M. 1341 [paarse stempel]
Bericht op schrijven van
Bij antwoord vermelden:
No. 15649
Bijlagen ...... stuks, t.w.:

Den Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat,
AMSTERDAM.

[Handgeschreven in potlood:] mi. Insp
[Handgeschreven in potlood, onderstreept:] spoed

Naar aanleiding van een desbetreffend verzoek van den "Beauftragte der Reichskommissars für die Stadt Amsterdam", ontvingen wij gaarne, indien mogelijk omgaand, nadere inlichtingen omtrent het feit, dat de vischventer J.M. Marinus, Paardenstraat No. 1, Amsterdam, geen toewijzing op Uw afslag verkrijgt, resp. waarom hij van de lijst der vischhandelaren is geschrapt.

Voor Uwe bemoeiing in dezen betuigen wij U bij voorbaat onzen dank.

NEDERLANDSCHE VISSCHERIJCENTRALE
[Handtekening]
Directeur

Vy/Po
[Handgeschreven in inkt:] geen vergunning 13/11 41

(A) 19652 - '41 - K 983

--- * Doel: De Nederlandsche Visscherijcentrale vraagt opheldering over de status van visventer J.M. Marinus, die blijkbaar geen toegang meer heeft tot de visafslag of van de officiële lijst met handelaren is verwijderd.
* Betrokken partijen:
* Nederlandsche Visscherijcentrale: De centrale overheidsinstantie die tijdens de bezetting de visdistributie reguleerde.
* Beauftragte der Reichskommissars: De Duitse toezichthouder voor de stad Amsterdam. Dat deze instantie de aanleiding is voor de brief, wijst op directe Duitse bemoeienis met individuele ondernemers.
* Directeur van het Marktwezen: De beheerder van de Amsterdamse markten en afslagen.
* J.M. Marinus: De visventer in kwestie, woonachtig aan de Paardenstraat 1 te Amsterdam.
* Annotaties: De handgeschreven opmerking "spoed" en "mi. Insp" (mogelijk "naar inspecteur") duiden op een snelle interne afhandeling bij het Marktwezen. De latere toevoeging "geen vergunning 13/11 41" lijkt de conclusie of het antwoord te zijn: de man werd geweigerd omdat hij geen geldige vergunning had.

--- Dit document stamt uit november 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De voedseldistributie en economische controle waren in deze fase volledig gecentraliseerd en stonden onder streng toezicht van de bezetter.

Het feit dat de "Beauftragte der Reichskommissars für die Stadt Amsterdam" (toentertijd Hans Böhmcker) zich bemoeit met een individuele visventer, is kenmerkend voor de 'Gleichschaltung' en de uitsluiting van personen uit het economisch leven. In 1941 werden stelselmatig Joodse ondernemers en 'onbetrouwbaar' geachte personen uit hun functies ontzet of van lijsten geschrapt. Hoewel uit de brief niet direct de reden van de uitsluiting van Marinus blijkt, past de bemoeienis van de Beauftragte in het patroon van politieke of rassenideologische zuiveringen binnen de distributiesector. De Paardenstraat lag bovendien in een buurt met veel Joodse bewoners (nabij het Rembrandtplein). J.M. Marinus Marktwezen