Handgeschreven ambtelijke brief/rapportage. 7 december 1941. A’dam, 7/12 1941
46 A/102/252 [in rood]
11/12/41 [met paraaf rechtsboven]

N. V. C.

Naar aanleiding van Uw brief dd. 22 November jl. no. 16 g 8 2 Afd. verdeeling heb ik de eer U te berichten, dat mij na onderzoek is gebleken, dat de bedoelde zoetwatervisch niet is gekocht door L. Zwaan, doch door C. Zwaan.

Deze deelde desgevraagd mede, dat hij ruim 2000 pond zoetwatervisch had gekocht, welke door hem als volgt van de hand zijn gedaan:

19/11 '41 In den afslag ter verdeeling: 661 pond
17/11 '41 Simon Goudeketting 250 "
17/11 '41 J. Locker 350 "
19/11 '41 G. Locker 236 "
19/11 '41 S. Locker 150 "
19/11 '41 J. W. Berg 50 "
" Ko. Zwaan 117 "
" Dijkstal 258 "

totaal 2072 pond

Daar het bekend was, dat C. Zwaan enkele keeren per jaar partijen zoetwatervisch opkoopt, is hij dezerzijds gewaarschuwd, dat hij, wanneer hij deze visch zelf in het klein zou verkoopen, van de verdeeling te A'dam zou worden uitgesloten. Hij heeft toen toegezegd, dat hij dit in geen geval zou doen, waaraan hij zich, zooals hierboven blijkt, heeft gehouden.

N. m. m. bestaat er derhalve geen aanleiding om hem van de verdeeling uit te sluiten, terwijl ik aan Uw zeker oordeel overlaat of zijn handelwijze het noodig maakt, dat Uwenzijds maatregelen tegen hem worden genomen.

[Paraaf/Handtekening] Dit document betreft een administratieve controle op de handel in zoetwatervis tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De kernpunten zijn:

1. Rectificatie: De brief corrigeert een eerdere aanname; de vis is gekocht door C. Zwaan en niet door L. Zwaan.
2. Transparantie van afzet: Er wordt een gedetailleerde lijst gegeven van de partijen aan wie de ruim 2000 pond vis is doorverkocht. Hieronder vallen personen (zoals de bekende Amsterdamse joodse familie Goudeketting) en de officiële 'afslag'.
3. Regelgeving: Er bestond een strikt verbod voor opkopers om de vis zelf "in het klein" (retail) te verkopen. Dit was bedoeld om de gecontroleerde distributie (mogelijk rantsoenering) te waarborgen.
4. Conclusie: De inspecteur stelt vast dat C. Zwaan zich aan de afspraken heeft gehouden door de vis door te leveren aan anderen en de afslag, in plaats van deze zelf illegaal op de consumentenmarkt te brengen. Daarom wordt geadviseerd hem niet uit te sluiten van toekomstige distributie. De brief is geschreven in december 1941, een periode waarin de voedselvoorziening in Nederland steeds meer onder druk kwam te staan door de Duitse bezetting. De N.V.C. (Nederlandsche Vischcentrale) was een controle-orgaan dat toezag op de vangst, handel en prijsvorming van vis.

In deze tijd was "zwarte handel" of verkoop buiten de officiële distributiekanalen om een groot probleem voor de autoriteiten. De dreiging met uitsluiting van de "verdeeling te A'dam" was een zware sanctie voor handelaren, omdat ze dan hun legale bron van inkomsten en goederen zouden verliezen. Opvallend is de vermelding van Simon Goudeketting; veel joodse handelaren in Amsterdam waren op dat moment nog actief in de vis- en marktsector, hoewel hun bewegingsvrijheid door de bezetter steeds verder werd ingeperkt.