Getypte zakelijke brief op briefpapier. 22 november 1941. Fa. Smits en Zwaan, Vischhandel, Stavoren. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. Fa. Smits en Zwaan
Vischhandel
Telefoon no. 1 - Stavoren
Export - Zoetwatervisch

Stavoren, 22 November 1941 .
No 46A/114/M.1941 25/11

[Handgeschreven in blauw potlood:]
ni.
Dir.
Insp.

betreft:
ondermaatsche visch.

Den Heer
DIRECTEUR van het Marktwezen,
Jan van Galenstr. 14,
Amsterdam. W.

Mynheer,

Hedenmorgen hadden wy een onderhoud met den Heer Starreveld, wachtmeester der marechaussee van den Waterdienst, te Zaandam, welke o.a. de voor Amsterdam aangevoerde visch op het Centraal Station controleert op maat. Uit dat onderhoud is ons gebleken, dat de visch op verschillende wyze wordt gemeten. Te onzent meet men de visch tot het uiterste puntje van de staart, terwyl de staartvin dan goed byelkaar wordt gelegd, terwyl de marechaussee te A'dam de staart normaal uitlegd, zooals ze op een plaatje geteekend is , vertelde ons de Heer Starreveld. Het ligt voor de hand, dat dit altyd voor ons in het nadeel is, daar deze laatste wyze van meten plm 1 ½ cm. korter uitkomt dan zooals ze hier officieel op de Vischafslag moet worden gemeten. De wyze van meten hier is een uitvloeisel van een door de Visschery-Inspectie uitgegeven handleiding, waarin dit op deze wyze wordt aangegeven. Uiteraard volgen de hier aanwezige politie-autoriteiten deze handleiding, met dus als gevolg, dat de aldus gemeten visch, welke hier juist de maat heeft, in A'dam te kort is.

Ter zake gevraagd,deelde de Heer Starreveld ons mede, dat zy,alvorens met het meten te zyn begonnen, advies hebben ingewonnen by de Vischhal van A'dam en heeft men daar de wyze van meten,zooals zy die nu toepassen, aangeraden. Op onze vraag, wie of dat advies heeft gegeven, deelde hy mede, dat hy dit niet kon zeggen. Dit bevreemd ons ten zeerste, daar wy nog met de Chef van de Vischhal hebben gesproken en deze een wyze van meten huldigt, zooals wy te onzent doen. (zyds

Derhalve zyn wy zoo vry, U te vragen, indien mogelyk, Uwerstappen te doen by de bevoegde instanties om dit verschil uit de wereld te helpen, opdat het Vischvervoer naar A'dam minder hinder zal ondervinden van een o.i. niet juiste wetsinterpretatie, welke voor te goeder trouw zynde handelaren, altyd op een verbaal moet uitloopen, wat niet behoeft, wanneer er op eenzelfde wyze wordt gemeten.

Hoogachtend,
Fa. SMITS en ZWAAN .
[Handgeschreven handtekening door de getypte naam]

[Rechtsonder handgeschreven:] 46A * Kern van het geschil: De vishandel klaagt over inconsistente meetmethoden van vis tussen Stavoren en Amsterdam. In Stavoren wordt de vis gemeten met samengeknepen staartvin (volgens de richtlijnen van de Visschery-Inspectie), terwijl de Marechaussee in Amsterdam de vis meet met een "normaal uitgelegde" staart. Dit veroorzaakt een verschil van circa 1,5 cm, waardoor legale vis uit Stavoren in Amsterdam als illegaal (ondermaats) wordt bestempeld, met onterechte processen-verbaal tot gevolg.
* Argumentatie: De afzender benadrukt dat zij te goeder trouw handelen en de officiële handleiding volgen. Ze wijzen op de tegenstrijdigheid in adviezen die de Marechaussee beweert te hebben gekregen van de Amsterdamse Vischhal.
* Toon: Formeel, beleefd maar dringend verzoek om bemiddeling. Het taalgebruik is kenmerkend voor de vroege 20e eeuw (met de 'u'-spelling als 'y' en archaïsche naamvallen). * Tijdsbeeld: De brief dateert uit november 1941, midden in de Tweede Wereldoorlog. Voedselvoorziening en visserij waren in deze periode streng gereguleerd en gecontroleerd. Handhaving van minimummaten voor vis was essentieel voor het behoud van de visstand, maar de bureaucratische verwarring zorgde voor economische schade voor handelaren.
* Locatie: Stavoren was een belangrijke schakel in de IJsselmeervisserij. De vis werd veelal per spoor vervoerd naar de grote steden zoals Amsterdam.
* Betrokken partijen: De Marechaussee van de Waterdienst was verantwoordelijk voor de controle op het water en bij transportknooppunten zoals het Centraal Station. De Visschery-Inspectie stelde de landelijke normen vast, maar blijkbaar was er lokaal in Amsterdam sprake van een andere interpretatie, mogelijk beïnvloed door het gemeentelijke Marktwezen.