Administratief weekoverzicht / statistisch rapport.
Origineel
Administratief weekoverzicht / statistisch rapport. 31 juli 1918. Directeur Marktwezen (ondertekend met initialen, mogelijk O.A.C.). [Linksboven stempels/notities:]
Nº 4126 M. 1918.
MS.
6 (potlood)
[Rechtsboven:]
Amsterdam 31 Juli 1918
[Geadresseerde:]
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen
[Titel:]
Overzicht van de distributie van
Regeringsaardappelen, visch en eieren
gedurende de week van
22 – 27 Juli 1918.
[Tabel:]
| Besteld | Beginvoorraad | Ontvangen | Gedistribueerd | In voorraad | |
|---|---|---|---|---|---|
| H.L. | H.L. | H.L. | H.L. | H.L. | |
| Aardappelen | 13883 | 46506 | 47161 | 14296 | |
| Visch | kgr: | kgr: | kgr: | kgr: | kgr: |
| kl. Schelvisch | — | 4750 | 4750 | — | |
| Wijting | } 30.000 p. dag | — | 3700 | 3700 | — |
| gr. Schol | } | — | 9350 | 9350 | — |
| Poon | } | — | 2700 | 2700 | — |
| Gul | } | — | 500 | 500 | — |
| Keelt | } | — | 229 ½ | 229 ½ | — |
| stuks | stuks | stuks | stuks | stuks | |
| Eieren | 2.000.000 | 419.480 | 78.037 | 22.440 | 475.027 |
[Ondertekening:]
Directeur Marktwezen
[Handtekening/Initialen: O.A.C.] Dit document is een kwantitatief verslag van de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog. De tabel geeft inzicht in de logistieke stroom van drie essentiële productgroepen:
- Aardappelen (H.L. - Hectoliter): Er is sprake van een aanzienlijke doorloop. Hoewel er bijna 14.000 hectoliter in voorraad was, werd er die week ruim 47.000 hectoliter gedistribueerd, wat wijst op de enorme schaal van de aardappelconsumptie als volksvoedsel.
- Vis (kgr - Kilogram): De verschillende vissoorten (schelvis, wijting, schol, poon, gul en keelt) worden direct bij binnenkomst gedistribueerd. De kolom "In voorraad" blijft voor vis op nul staan, wat duidt op de bederfelijkheid en de noodzaak voor onmiddellijke verkoop/verdeling. Er werd dagelijks 30.000 kg vis besteld.
- Eieren (stuks): De voorraad eieren neemt toe gedurende deze week. Er zijn er 78.037 ontvangen, terwijl er slechts 22.440 zijn uitgegeven, wat resulteert in een eindvoorraad van 475.027 stuks. Opvallend is de enorme bestelling van 2 miljoen eieren, die bij lange na niet gehaald is.
De rekenkundige controle bij de eieren (419.480 + 78.037 - 22.440) komt uit op 475.077, terwijl het document 475.027 vermeldt. Dit kan een kleine verschrijving zijn van de opsteller. Hoewel Nederland neutraal bleef tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), had het land zwaar te lijden onder de economische blokkades van de oorlogvoerende partijen. Dit leidde tot grote tekorten aan brandstof en voedsel.
Om de schaarste te beheersen en hongersnood te voorkomen, stelde de overheid een streng distributiestelsel in voor vrijwel alle eerste levensbehoeften. De term "Regeringsaardappelen" verwijst naar aardappelen die door de centrale overheid waren opgekocht en via gemeentelijke distributiekantoren aan de bevolking werden toegewezen middels distributiebonnen.
Juli 1918 was een precaire periode. De herinnering aan het bloedige "Aardappeloproer" in Amsterdam (juli 1917), veroorzaakt door voedseltekorten, lag nog vers in het geheugen. Dit wekelijkse overzicht aan de "Wethouder voor de Levensmiddelen" was voor het stadsbestuur een cruciaal instrument om de sociale rust in de stad te bewaken door de vinger aan de pols te houden bij de voedselvoorraden.