Administratief rapport/brief betreffende de voedseldistributie. 8 augustus 1918. De Directeur van het Marktwezen. [Stempel linksboven:]
№ 14255 M. 1918.
4255

[Rechtsboven:]
Mh Jv [?]
R’dam 8 Aug. 1918

[Midden:]
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen

Distributie Regeringsaardappelen
week 22-27 Juli 1918

Aanvangvoorraad 13883 Hl.
Bijgekomen 43184 "
[Totaalstreep] 57067 "
Gedistribueerd 43792 "
[Totaalstreep] Eindvoorraad 13275 "

Door den kleinhandel
werd aan het publiek
verkocht, (daarbij inbe-
grepen hotels, ziekenhuizen enz. 46.803. Hl.

Door de Centrale
keuken werd verbruikt 1.880. "
[Totaalstreep] 48.683. "

De Directeur v/h Marktwezen
[Handtekening/Paraaf] Dit document is een wekelijks verantwoordingsoverzicht van de aardappelvoorraad en -distributie in Rotterdam tijdens de Eerste Wereldoorlog. De cijfers zijn genoteerd in hectoliters (Hl.).

Wat opvalt aan de cijfers:
* De berekening van de voorraad klopt rekenkundig: een beginvoorraad van 13.883 plus een aanvoer van 43.184 geeft een totaal van 57.067 Hl. Na aftrek van de gedistribueerde hoeveelheid (43.792) blijft er een eindvoorraad van 13.275 Hl over.
* Onderaan wordt een specificatie gegeven van het verbruik (48.683 Hl), waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen de kleinhandel (voor het publiek, hotels en ziekenhuizen) en de Centrale Keuken. Het feit dat dit totaal (48.683) hoger is dan de post 'Gedistribueerd' (43.792) suggereert dat de kleinhandel ook putte uit eigen (reeds eerder gedistribueerde) voorraden of dat er een administratief verschil zit tussen de uitgifte uit het hoofddepot en de uiteindelijke verkoop aan de eindgebruiker. Hoewel Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) neutraal was, had het land zwaar te lijden onder de oorlogsvoering op zee en de daaruit voortvloeiende blokkades. Dit leidde tot enorme tekorten aan basisbehoeften. In 1918, het jaar van dit document, was de voedselsituatie kritiek.

• Regeringsaardappelen: De overheid nam de regie over de voedselvoorziening volledig in handen om woekerprijzen en hongersnood te voorkomen. Producten gingen 'op de bon' (distributie).
• Centrale Keukens: Deze werden in grote steden zoals Rotterdam opgezet om de armste delen van de bevolking van goedkope of gratis maaltijden (vaak stamppot of soep) te voorzien. Het feit dat de Centrale Keuken hier apart wordt vermeld (verbruik van 1.880 Hl aardappelen in één week), onderstreept de schaal van deze sociale hulpverlening.
• Datum: Het document is gedateerd op 8 augustus 1918, slechts enkele maanden voor de wapenstilstand. De spanningen rondom voedseltekorten in Nederland bereikten in deze periode hun kookpunt (denk aan het Aardappeloproer in 1917). Dit type rapportages was essentieel voor stadsbestuurders om de sociale rust te bewaken door grip te houden op de voorraden.