Brief (ambtelijke correspondentie). Amsterdam, 9 november 1918. Gemeentebestuur van Amsterdam (waarschijnlijk ondertekend door een secretaris of gedelegeerde). Het Gemeentebestuur van Hoorn, Enschede en Utrecht. [Links boven:]
Nº 4645 M.

[Rechts boven:]
Amst. 9 Nov. 1918.

[Adres:]
Aan het Gemeentebestuur
van Hoorn
Enschede
Utrecht

[Inhoud:]
Het zal u bekend zijn dat
door B.W. een voordracht aan den
gemeenteraad van Amsterdam is
ingediend tot organisatie van een
Gemeentelijk Groentenbedrijf met
daaraan eventueel verbonden-
varkensmesterij.
Naar ik verneem wordt door
uwe gemeente reeds een
varkenshouderij geëxploiteerd. —
Indien mijne inlichtingen
juist zijn, zou ik gaarne eenige
gegevens van U ontvangen omtrent
de inrichting en wijze van exploitatie
van laatstgenoemd bedrijf,
benevens van de door U
op dit gebied bereikte resultaten. —
Bij voorbaat betuig ik U
dank voor uwe bereidwilligheid
en verklaar mij gaarne tot weder-
dienst bereid. —

[Afsluiting:]
b.v.d.
[Handtekening/Monogram] * Doel van de brief: De gemeente Amsterdam bereidt de oprichting voor van een "Gemeentelijk Groentenbedrijf" inclusief een varkensmesterij. Om dit proces te stroomlijnen, vraagt de afzender om praktische informatie en resultaten van de gemeenten Hoorn, Enschede en Utrecht, die blijkbaar al ervaring hebben met dergelijke varkenshouderijen.
* Taalgebruik: Formeel en ambtelijk Nederlands, kenmerkend voor het begin van de 20e eeuw (bijv. "het zal u bekend zijn dat", "betuig ik U dank").
* Structuur: De brief is helder gestructureerd: aanleiding (voordracht B.W.), constatering (ervaring van de ontvanger), het concrete verzoek (gegevens over inrichting en resultaten) en een beleefde afsluiting.
* Handtekening: Er staat "b.v.d." (bij voorbaat dank) boven de krachtige, gestileerde handtekening (mogelijk van de toenmalige gemeentesecretaris van Amsterdam). * Eerste Wereldoorlog en Voedselvoorziening: De datum 9 november 1918 is cruciaal; het is slechts twee dagen voor de wapenstilstand die een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog. Nederland was neutraal, maar kampte met enorme voedseltekorten door blokkades.
* Gemeentelijk initiatief: In deze periode namen veel Nederlandse gemeenten het heft in eigen handen om de lokale voedselvoorziening te garanderen. Een "Groentenbedrijf" gecombineerd met een varkensmesterij was een efficiënte manier om stadsafval (keukenresten) om te zetten in dierlijke eiwitten (varkensvlees) en tegelijkertijd groenten te verbouwen.
* Intergemeentelijke samenwerking: De brief toont aan dat grote steden als Amsterdam leunden op de expertise van andere steden die al pionierden met sociale en landbouwkundige projecten tijdens de crisisjaren. De genoemde steden (Hoorn, Enschede, Utrecht) hadden blijkbaar een voorbeeldfunctie op dit specifieke gebied.