Archief 745
Inventaris 745-364
Pagina 320
Jaar 1941
Stadsarchief

Handgeschreven telefoonnotitie / ambtelijk memorandum.

31 augustus 1941 (notitiedatum) en 1 september 1941 (afhandeling).

Origineel

Handgeschreven telefoonnotitie / ambtelijk memorandum. 31 augustus 1941 (notitiedatum) en 1 september 1941 (afhandeling). Opm: De tekst is per regel getranscribeerd zoals deze in het origineel staat.

[Rechtsboven:]
Uitbetaling Westerman
(fa C. de Jong)

[Linksboven:]
Zondag 31 Aug. 's avonds ± 10 u 30

[Midden:]
Belt op: M. Dobberitz
Sicherheitsdienst.

stelt reeds eerder
getracht te hebben om mij te
bereiken op Za & Zo.

Gaat over personeelslid van
fa C. de Jong die uitgesloten is
van Ent.

Bedoeld personeelslid komt
in hoofdzaak in voor Duitsche
Weermacht. Onze voorziening
komt daardoor in ernstige
moeilijkheden.

Medegedeeld: zal uitbetaling
in deze omstandigheden
opschorten en andere maatregelen
treffen. Eventueel zal M. de Jong
zich van andere inkoopers
moeten voorzien. Overtredend
personeelslid moet gestraft worden.

M. Dobberitz zal hiervan
mededeeling doen bij de Jong.

Stelt verder mede dat
overtredingen als van personeel
de Jong door Joden worden
begaan.

Heb verzocht indien hem feiten
hieromtrent bekend waren
mij van de namen & data op
de hoogte te stellen. D. zal dit
nader informeeren.

[Linksonder:]
Portier
v.m.

[Rechtsonder:]
Af Reynes medegedeeld dat
uitbetaling Westerman tijdelijk is
opgeschort. Zal in boek mededeelen.
1-9-41 [paraaf] Dit document is een verslag van een telefoongesprek dat plaatsvond op zondagavond 31 augustus 1941. De beller is een zekere M. Dobberitz van de Sicherheitsdienst (SD), de inlichtingendienst van de SS.

De kern van de notitie betreft een "personeelslid van de firma C. de Jong" die blijkbaar uitgesloten is van bepaalde vergoedingen of rechten (mogelijk "Ent.", afkorting voor Entschädigung of een ziekenfondsregeling). Hoewel dit personeelslid werkzaamheden verricht voor de Duitse Weermacht, wordt er besloten de uitbetaling aan de firma (specifiek genoemd als "Westerman") op te schorten vanwege "overtredingen".

Zeer kenmerkend voor de periode is de expliciete passage waarin Dobberitz beweert dat dergelijke overtredingen "door Joden worden begaan". De schrijver van de notitie vraagt om specifieke namen en data om dit verder te onderzoeken. De notitie eindigt met de bevestiging dat op 1 september 1941 de uitbetaling aan Westerman officieel is stopgezet. Het document dateert van september 1941, een jaar waarin de Jodenvervolging in het bezette Nederland intensiveerde. De SD hield scherp toezicht op het bedrijfsleven, zeker wanneer er sprake was van leveranties aan de Weermacht.

De notitie illustreert de directe bemoeienis van de Duitse bezetter met de bedrijfsvoering van Nederlandse firma's en de manier waarop antisemitische retoriek ("overtredingen door Joden") werd gebruikt als instrument voor controle en strafmaatregelen. Het stopzetten van betalingen was een veelgebruikt drukmiddel om bedrijven te dwingen zich te schikken naar de verordeningen van de bezetter of om Joodse invloeden uit de economie te verwijderen (arisering). De genoemde "Westerman" en "fa C. de Jong" waren vermoedelijk betrokken bij de toelevering aan de Duitse oorlogsindustrie, wat de directe betrokkenheid van de SD verklaart.

Samenvatting

Dit document is een verslag van een telefoongesprek dat plaatsvond op zondagavond 31 augustus 1941. De beller is een zekere M. Dobberitz van de Sicherheitsdienst (SD), de inlichtingendienst van de SS.

De kern van de notitie betreft een "personeelslid van de firma C. de Jong" die blijkbaar uitgesloten is van bepaalde vergoedingen of rechten (mogelijk "Ent.", afkorting voor Entschädigung of een ziekenfondsregeling). Hoewel dit personeelslid werkzaamheden verricht voor de Duitse Weermacht, wordt er besloten de uitbetaling aan de firma (specifiek genoemd als "Westerman") op te schorten vanwege "overtredingen".

Zeer kenmerkend voor de periode is de expliciete passage waarin Dobberitz beweert dat dergelijke overtredingen "door Joden worden begaan". De schrijver van de notitie vraagt om specifieke namen en data om dit verder te onderzoeken. De notitie eindigt met de bevestiging dat op 1 september 1941 de uitbetaling aan Westerman officieel is stopgezet.

Historische Context

Het document dateert van september 1941, een jaar waarin de Jodenvervolging in het bezette Nederland intensiveerde. De SD hield scherp toezicht op het bedrijfsleven, zeker wanneer er sprake was van leveranties aan de Weermacht.

De notitie illustreert de directe bemoeienis van de Duitse bezetter met de bedrijfsvoering van Nederlandse firma's en de manier waarop antisemitische retoriek ("overtredingen door Joden") werd gebruikt als instrument voor controle en strafmaatregelen. Het stopzetten van betalingen was een veelgebruikt drukmiddel om bedrijven te dwingen zich te schikken naar de verordeningen van de bezetter of om Joodse invloeden uit de economie te verwijderen (arisering). De genoemde "Westerman" en "fa C. de Jong" waren vermoedelijk betrokken bij de toelevering aan de Duitse oorlogsindustrie, wat de directe betrokkenheid van de SD verklaart.

Gerelateerde Documenten 6