Getypte brief (doorslag), pagina 2. 6 september 1941. De Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). Bladzijde 2 van brief No. 77/50/4 H. d.d. 6 September 1941 aan
den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur
van het Marktwezen.

man van deze Weermacht. Daarom kan inkooper Pieterman, die,
in dienst van De Jong, reeds sedert meer dan een jaar, de
leveranties aan de Duitsche Weermacht verzorgt, momenteel,
in den tijd van de zomergroenten, niet gemist worden. De
heeren De Jong en bedoelde vertegenwoordiger der Duitsche
Weermacht achten het niet mogelijk om binnen enkele dagen een
geschiktenplaatsvervanger voor Pieterman te vinden. Alle
onderdeelen der Weermacht moeten precies op tijd worden be-
diend en dit zal gaan haperen, indien Pieterman van de Cen-
trale Markt wordt uitgesloten. Bovendien moet grossier De
Jong van 18 tot einde September a.s. voor zaken naar Oosten-
rijk en Hongarije, zoodat dan, zonder Pieterman, de bovenbe-
doelde leveringen zeker zouden stagneeren. De heeren De Jong
en de vertegenwoordiger van de Luftgau, erkennende, dat straf-
maatregelen ten opzichte van Pieterman op hun plaats zijn,
hebben mijn medewerking ingeroepen om de straf op te schorten
tot November a.s. De zomergroenten komen dan niet meer ter
markt en voor de winterproducten gelden de geopperde bezwaren
lang niet in die mate.

     Ik kan mij hiermede, gelet op de moeilijkheden, die

de voorziening der Duitsche Weermacht bij handhaving van de
opgelegde straf zou kunnen ondervinden, wel vereenigen. Ik
stel mij dan ook voor om de betreffende uitsluiting van Pie-
terman te doen ingaan op 3 November a.s. tot en met 15 Novem-
ber daaraanvolgend. Ik verzoek U beleefd mij te willen be-
richten, of U zich hiermede kunt vereenigen; in dat geval
moet mijns inziens Pieterman voornoemd, in aansluiting op de
door mij opgelegde straf, door den heer Burgemeester van Am-
sterdam het recht van toegang tot de Centrale Markt worden
ontnomen voor den tijd van 1 1/2 maand, zulks met ingang van 16
November 1941.

                                        De Directeur, In deze brief rapporteert de Directeur van het Marktwezen aan de wethouder over een opgelegde tuchtmaatregel tegen een zekere "inkooper Pieterman". Pieterman werkt voor de grossier De Jong en is verantwoordelijk voor de inkoop van groenten voor de Duitse bezettingsmacht.

De kern van het document is een verzoek om uitstel van straf. Hoewel alle partijen (inclusief de Duitse vertegenwoordiger van de Luftgau) erkennen dat Pieterman een straf verdient, wordt beargumenteerd dat zijn onmiddellijke uitsluiting van de Centrale Markt de voedselvoorziening van de Wehrmacht in gevaar zou brengen. Dit geldt met name tijdens het hoogseizoen van de zomergroenten. Er wordt voorgesteld de straf te verschuiven naar de maand november, wanneer het aanbod op de markt minder kritiek is. De directeur stelt voor de straf uit te laten voeren in twee delen: een korte uitsluiting opgelegd door hemzelf, gevolgd door een langere ontzegging (1,5 maand) door de Burgemeester van Amsterdam. Dit document stamt uit september 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het illustreert de complexe verhoudingen binnen het openbaar bestuur in oorlogstijd. De Nederlandse ambtenarij (zoals de Dienst van het Marktwezen) probeerde enerzijds de orde en regels op de markten te handhaven, maar stond anderzijds onder grote druk van de bezetter.

Zodra een tuchtmaatregel de belangen van de Duitse Wehrmacht dreigde te schaden, werd de uitvoering ervan direct onderwerp van overleg en vaak uitgesteld of aangepast. De vermelding van de "Luftgau" (een regionaal commando van de Luftwaffe) onderstreept de directe bemoeienis van Duitse militaire instanties met de dagelijkse gang van zaken op de Amsterdamse Centrale Markthallen. Tevens toont het document aan dat zakenlieden (zoals grossier De Jong) hun positie als leverancier aan de bezetter konden gebruiken om straffen voor hun personeel te ontlopen of te vertragen.