Archief 745
Inventaris 745-367
Pagina 284
Dossier 29
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief (doorslag van een officieel schrijven).

25 november 1941. Van: Directeur van een gemeentelijke dienst (vermoedelijk de Dienst der Markten). Aan: Den Heer M. Speyer, Waterlooplein 25 II, Amsterdam-Centrum.

Origineel

Getypte brief (doorslag van een officieel schrijven). 25 november 1941. Directeur van een gemeentelijke dienst (vermoedelijk de Dienst der Markten). Den Heer M. Speyer, Waterlooplein 25 II, Amsterdam-Centrum. (Handgeschreven potlood:) Verzonden 25/11 (Handgeschreven potlood:) Inspecteur

den Heer M. Speyer,
Waterlooplein 25 II,
Amsterdam-Centrum.
Wyk 2.

103/23/2 M 25 November 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 11 November jl. verleen ik U hierby gedurende twee weken na dato dezes uitstel van Uw verplichting om regelmatig een plaats op de markt aan de Gaaspstraat in te nemen, mits het ook gedurende Uw afwezigheid verschuldigde marktgeld wekelyks aan den dienstdoenden markt-ambtenaar wordt voldaan.

De Directeur, De brief is een formele goedkeuring van een verzoek om tijdelijke afwezigheid. De heer M. Speyer, een marktkoopman, krijgt toestemming om gedurende twee weken zijn standplaats op de markt aan de Gaaspstraat niet te bezetten. Aan deze vergunning is echter de strikte voorwaarde verbonden dat het verschuldigde marktgeld gedurende deze periode wel gewoon doorbetaald moet worden aan de dienstdoende ambtenaar.

De tekst weerspiegelt de bureaucratische omgang met marktvergunningen in die tijd. De vermelding "Wyk 2" en de adressering aan het Waterlooplein duiden op de administratieve indeling van Amsterdam. De datum van deze brief, 25 november 1941, is van groot historisch belang. Nederland was op dat moment bezet door nazi-Duitsland. De genoemde markt aan de Gaaspstraat in de Rivierenbuurt was vanaf september 1941 door de bezetter aangewezen als een van de weinige markten waar Joodse kooplieden nog mochten staan (een zogenaamde 'Joodsche markt').

De ontvanger, de heer M. Speyer, woonde op het Waterlooplein, een hart van de Joodse buurt in Amsterdam. Dit document illustreert hoe Joodse burgers, ondanks de steeds toenemende beperkingen en uitsluiting, nog probeerden hun economische activiteiten en formele verplichtingen binnen het ambtelijke apparaat voort te zetten. De noodzaak om officieel uitstel te vragen voor een afwezigheid van slechts twee weken toont de strenge controle aan waaraan Joodse marktkooplieden in deze periode onderworpen waren. M. Speyer

Samenvatting

De brief is een formele goedkeuring van een verzoek om tijdelijke afwezigheid. De heer M. Speyer, een marktkoopman, krijgt toestemming om gedurende twee weken zijn standplaats op de markt aan de Gaaspstraat niet te bezetten. Aan deze vergunning is echter de strikte voorwaarde verbonden dat het verschuldigde marktgeld gedurende deze periode wel gewoon doorbetaald moet worden aan de dienstdoende ambtenaar.

De tekst weerspiegelt de bureaucratische omgang met marktvergunningen in die tijd. De vermelding "Wyk 2" en de adressering aan het Waterlooplein duiden op de administratieve indeling van Amsterdam.

Historische Context

De datum van deze brief, 25 november 1941, is van groot historisch belang. Nederland was op dat moment bezet door nazi-Duitsland. De genoemde markt aan de Gaaspstraat in de Rivierenbuurt was vanaf september 1941 door de bezetter aangewezen als een van de weinige markten waar Joodse kooplieden nog mochten staan (een zogenaamde 'Joodsche markt').

De ontvanger, de heer M. Speyer, woonde op het Waterlooplein, een hart van de Joodse buurt in Amsterdam. Dit document illustreert hoe Joodse burgers, ondanks de steeds toenemende beperkingen en uitsluiting, nog probeerden hun economische activiteiten en formele verplichtingen binnen het ambtelijke apparaat voort te zetten. De noodzaak om officieel uitstel te vragen voor een afwezigheid van slechts twee weken toont de strenge controle aan waaraan Joodse marktkooplieden in deze periode onderworpen waren.

Genoemde Personen 1

Locaties

Gaaspstraat (Joodse Markt) Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 34

Amstelmeer met Amstelmeerkanaal en Waard- en Groetkanaal
Andere hakvruchten 375000 "
Andere handels- gewassen$^2$) 9375 "
Dorpskernen en industrieterreinen
Erven van gebouwen en lustplaatsen 2,2
Boonen 87500 "
Boonen 87500 "
Groenvoeder- Gewassen - $^3)$
Kanalen, vaarten en tochten
J. Zand ( 1,3)
A. Geboorte ( 1,3)
J. Zand (16,6)
A. Geboorte (16,6)
Lichte zavel
Lichte zavel (20,8)
A. Geboorte (20,8)
N.O.polder 47600
Onbelastbare eigendommen 3,3
B. Overige 3169
B. Overige 96250 "
B. Overige 43750 "
Overige handels- gewassen 1751$^4)$
Overige knol-, Wortel- en bolgewassen 50700
Rietland, kwelders, moeras 0,1
Wieringermeerdijk en Amstelmeerdijk
Z.O.polder 93700
Alle 34 kooplieden →