Officieel besluit / verordening van de bezettingsautoriteiten. 1 december 1941. [Stempel/Handgeschreven bovenin:]
Nº 1/27/1 M. 1942 14/4

DEPARTEMENT VAN HANDEL,
NIJVERHEID EN SCHEEPVAART.

1 December 1941.

No. 55786 M.

Directie van Handel
en Nijverheid.
-----

DE SECRETARIS-GENERAAL VAN DE DEPARTEMENTEN VAN HANDEL, NIJVERHEID EN SCHEEPVAART EN VAN LANDBOUW EN VISSCHERIJ;

Op grond van § 1 van de Verordening № 23/1940 en in overeenstemming met de §§ 2 en 3 van de Verordening № 3/1940 van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied;

HEEFT GOEDGEVONDEN TE BEPALEN:

Artikel 1.
1. Dit besluit verstaat onder:
Secretaris-Generaal:
a. den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij, voorzoover dit besluit betrekking heeft op takken van bedrijf, welke ingevolge het bepaalde in artikel 1 van het Organisatiebesluit Voedselvoorziening 1941 (no.69/1941) geacht worden tot de voedselvoorziening te behooren;
b. den Secretaris-Generaal van het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart, voorzoover dit besluit betrekking heeft op andere takken van bedrijf dan onder a bedoeld;
tak van bedrijf:
a. iederen tak van detailhandel, ambacht of kleine nijverheid;
b. het hotel-, het logement- of herberg-, het café-, het restaurant-, het pension- en het kamerverhuurbedrijf in den zin van de Hotel-, Café-, Restaurant- en Pensionbeschikking № 2 (Eerste Uitvoeringsbeschikking);
c. het reisbureaubedrijf.
2. Onder tak van bedrijf wordt voor de toepassing van dit besluit niet verstaan de tak van detailhandel, ambacht of kleine nijverheid, ten aanzien waarvan de vestigingswet Kleinbedrijf 1937 toepassing vindt.

Artikel 2.
Dit besluit is niet van toepassing ten aanzien van:
a. den straat- en den markthandel;
b. het veilen van goederen;
c. een industrieel bedrijf in den zin van het Bedrijfsvergunningenbesluit 1941.

Artikel 3.
1. Het is verboden een inrichting, bestemd of mede bestemd voor de uitoefening van een tak van bedrijf, voorzoover die uitoefening betreft, te vestigen zonder vergunning van den Secretaris-Generaal of van een door dezen aan te wijzen gemachtigde.

[Onderaan links:]
K.7000 (A.S.) Dit document is een typisch voorbeeld van de ambtelijke wetgeving tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De tekst is opgesteld door de Secretaris-Generaal, die in afwezigheid van de ministers (die naar Londen waren gevlucht) onder direct toezicht van de Duitse Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart) stond.

• Juridische grondslag: Er wordt verwezen naar Verordeningen (№ 23/1940 en № 3/1940) van de Rijkscommissaris. Dit markeert het document als onderdeel van de bezettingswetgeving.
• Inhoud: Het besluit voert een strikte vergunningsplicht in voor het starten van nieuwe ondernemingen in de detailhandel, ambacht, horeca en de reiswereld.
• Administratieve scheiding: Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen bedrijven die onder 'Voedselvoorziening' vallen (Landbouw) en overige bedrijven (Handel en Nijverheid).
• Relatie met vooroorlogse wetten: Artikel 1.2 noemt de Vestigingswet Kleinbedrijf 1937. Dit besluit dient dus als een uitbreiding of aanvulling op bestaande Nederlandse wetgeving om de economische controle tijdens de oorlog te maximaliseren. In december 1941 was de grip van de bezetter op de Nederlandse samenleving en economie vrijwel totaal. Door de vestiging van nieuwe bedrijven afhankelijk te maken van een overheidsvergunning, kon de bezetter de economie sturen. Dit had meerdere doelen:
• Grondstoffenschaarste: Het voorkomen van wildgroei aan bedrijven die beslag legden op schaarse middelen.
• Rationalisatie: De bezetter streefde naar een "efficiënte" ordening van het bedrijfsleven, vaak ten gunste van de eigen oorlogsproductie.
• Uitsluiting: Dergelijke vergunningsstelsels werden later ook misbruikt om Joodse ondernemers uit het economisch leven te weren (hoewel dat in dit specifieke document niet expliciet wordt genoemd, vormt het wel de bureaucratische basis voor dergelijke uitsluiting).

De handgeschreven aantekeningen ("17-4-42") suggereren dat dit specifieke kopie of besluit enkele maanden later nog in actieve behandeling was of werd gearchiveerd. De code "K.7000" duidt op de drukkerij of een intern formuliernummer.