Officieel afschrift van een circulaire/dienstbrief. 17 april 1942. Edward J. Voûte, Burgemeester van Amsterdam (getekend bij afschrift). De Heeren Hoofden van Diensten, Bedrijven en administratiën van de gemeente Amsterdam. [Handgeschreven rechtsboven:] Mischmarkt [?]

No.1/28/1 H.1942 20/4 AFSCHRIFT.

G E M E E N T E A M S T E R D A M .

Afd.A.Z.No.44/5 (1942) Amsterdam, 17 April 1942.

De Directeur van het Stedelijk Bureau Amsterdam van de Stichting Winterhulp Nederland heeft mijn medewerking verzocht voor ledenwerving van den Nederlandschen Volksdienst.
Ter voldoening hieraan meen ik goed te doen, U toe te zenden, hetgeen de waarnemende Commissaris van Zeeland aan de ambtenaren dier provincie heeft geschreven. Hiermede ben ik het geheel eens.
Ik verzoek U, aan den Directeur van het Stedelijk Bureau voornoemd mede te deelen, welke leden van het tot Uw dienst (bedrijf, administratie) behoorende personeel zich als lid van den Volksdienst wenschen op te geven.

De Burgemeester van Amsterdam,
get. Voûte.

Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en administratiën.

--- Dit document is een bevel van de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte aan alle hoofden van Amsterdamse gemeentelijke diensten. De kern van de brief is het faciliteren van een wervingscampagne voor de Nederlandsche Volksdienst (NVD), een nationaalsocialistische welzijnsorganisatie.

De burgemeester gebruikt hierbij een indirecte maar dwingende methode: hij verwijst naar een voorbeeld uit Zeeland en verklaart zich daar "geheel mee eens" te zijn. Door de afdelingshoofden te verzoeken om door te geven wie van hun personeel lid wil worden, wordt er een klimaat van registratie en sociale druk gecreëerd. In de context van de bezettingstijd was een dergelijke "vrijwillige" opgave voor ambtenaren vaak niet vrijblijvend; het niet-opgeven kon worden gezien als een teken van politieke onbetrouwbaarheid.

--- * Edward Voûte: Hij werd in 1941 door de Duitse bezetter aangesteld als burgemeester van Amsterdam na het ontslag van burgemeester De Vlugt (als gevolg van de Februaristaking). Voûte stond bekend als een meewerkend bestuurder die Duitse verordeningen nauwgezet uitvoerde.
* Winterhulp Nederland (WHN): Opgericht in oktober 1940 door de bezetter om alle bestaande particuliere en confessionele liefdadigheidsinstellingen te vervangen. Het was gebaseerd op het Duitse Winterhilfswerk. Veel Nederlanders boycotten de WHN omdat ze wisten dat het een NSB-gestuurde organisatie was.
* Nederlandsche Volksdienst (NVD): In 1941 opgericht naar model van de nazi-organisatie Nationalsozialistische Volkswohlfahrt. De NVD moest de centrale organisatie worden voor maatschappelijk werk in Nederland, gestoeld op de rassenleer en de volksgemeenschapsgedachte.
* Historische betekenis: Dit document illustreert de gelijkschakeling (Gleichschaltung) van het ambtenarenapparaat. De bezetter en hun stromannen probeerden via officiële weg de ideologische organisaties te laten doordringen in de haarvaten van de gemeentelijke administratie.