Getypte brief (afschrift/circulaire) met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 17 april 1942 (origineel), 20 april 1942 (datum afschrift), 27 april 1942 (ontvangststempel). [Handgeschreven rechtsboven:]
Koelhuis

[Getypte tekst:]
No.1/28/1 M.1942 20/4 AFSCHRIFT.

G E M E E N T E A M S T E R D A M .
Afd.4.z.No.44/5 (1942) Amsterdam, 17 April 1942.

    De Directeur van het Stedelijk Bureau Amsterdam van de Stichting Winterhulp Nederland heeft mijn medewerking verzocht voor ledenwerving van den Nederlandschen Volksdienst.
    Ter voldoening hieraan meen ik goed te doen, U toe te zenden, hetgeen de waarnemende Commissaris van Zeeland aan de ambtenaren dier provincie heeft geschreven. Hiermede ben ik het geheel eens.
    Ik verzoek U, aan den Directeur van het Stedelijk Bureau voornoemd mede te deelen, welke leden van het tot Uw dienst (bedrijf, administratie) behoorende personeel zich als lid van den Volksdienst wenschen op te geven.

                                    De Burgemeester van Amsterdam,
                                         get. Voûte.

Aan Heeren Hoofden van Diensten,
Bedrijven en administratiën.

[Handgeschreven in rode inkt:]
Circuleer daarna v. gezien hebben en terug aan mij

[Stempels en handtekeningen onderaan:]
[Ronde stempel:] MARKTWEZEN * AMSTERDAM * (met stadswapen)
[Handgeschreven parafen in zwarte inkt, o.a.:] F. Koning
[Getypte tekst onder stempel:] DE CHEF TECHN. DIENST
[Handgeschreven in rode inkt:] M.
[Datumstempel in blauwe inkt:] 27 APR. 1942 Het document is een officieel afschrift van een schrijven van de regeringscommissaris-burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte. Hij roept hierin de hoofden van de diverse gemeentelijke diensten op om hun personeel te polsen voor het lidmaatschap van de Nederlandsche Volksdienst (NVD).

Voûte verwijst expliciet naar een voorbeeld van de waarnemend Commissaris van de Provincie Zeeland (de NSB'er Petrus Dieleman) om aan te geven dat hij deze koers volledig steunt. De brief is een bewijs van de verregaande medewerking (collaboratie) van het Amsterdamse stadsbestuur aan de nazificatie van het ambtenarenapparaat.

Opvallend is de administratieve route: het document is bestemd voor de hoofden van diensten. De handgeschreven aantekening ("Koelhuis") en de stempel van het "Marktwezen" tonen aan dat dit specifieke exemplaar terechtkwam bij de technische dienst van de Amsterdamse markten (mogelijk de Centrale Markthallen), waar de chef de opdracht gaf de brief onder het personeel te laten circuleren ("voor gezien hebben"). De brief dateert uit april 1942, een periode waarin de Duitse bezetter de grip op de Nederlandse samenleving verstevigde via organisaties die op nationaalsocialistische leest waren geschoeid.

1. Stichting Winterhulp Nederland (WHN): Opgericht in 1940 naar Duits model. Hoewel het zich presenteerde als een neutrale liefdadigheidsinstelling, werd het door de NSB gedomineerd en door de Nederlandse bevolking grotendeels geboycot.
2. Nederlandsche Volksdienst (NVD): Opgericht in 1941, bedoeld om alle particuliere maatschappelijke instellingen op te slokken en de volksverzorging in te richten volgens de nazi-ideologie.
3. Edward Voûte: Hij werd in 1941 door de Duitsers aangesteld als burgemeester na het ontslag van burgemeester De Vlugt. Hoewel geen officieel lid van de NSB, voerde hij de Duitse bevelen getrouw uit.

Dergelijke circulaires hadden een dwingend karakter. Hoewel lidmaatschap op papier "vrijwillig" was, kon het weigeren om zich op te geven nadelige gevolgen hebben voor de carrière van de ambtenaar. Dit document illustreert de zogenaamde 'fluwelen handschoen'-aanpak van de nazificatie in de vroege oorlogsjaren. Burgemeester Edward Voûte Directeur van het Stedelijk Bureau Winterhulp Nederland Commissaris van Zeeland.