Circulaire / Afschrift van een brief. AFSCHRIFT.

WINTERHULP NEDERLAND

Mijne Heeren,

Hierbij zijn wij zoo vrij U een aansluitende circulaire op onze eerste ,,Oproep aan Werkend Nederland'' toe te zenden, bestemd voor U en Uw personeel. Wij zouden het zeer op prijs stellen, indien U ook dezen oproep ter kennis van Uw Hoofd- en Handwerkers zoudt willen brengen en de afgedragen gelden op één onzer girorekeningen wilt doen storten.

Tot dusverre lag het in de bedoeling om alleen gedurende de wintermaanden deze actie te volvoeren ten bate van ,,Winterhulp Nederland''. Het zal U echter uit pers en radio bekend zijn, dat het werk van de hierboven genoemde Stichting slechts een onderdeel is van de enorme taak op Sociaal gebied die de Nederlandsche Volksdienst op zich heeft genomen. Het is deze Volksdienst, die met alle haar ten dienste staande middelen, de kleinste kernen waaruit onze Volksgemeenschap is opgebouwd n.l. de gezinnen, en wel die, die buiten schuld in nood zijn komen te verkeeren, wil opheffen tot een hooger en beter niveau, om zoodoende geheel het Nederlandsche Volk sterk en gezond te maken, zoowel in geestelijk als in materieel opzicht, met andere woorden, om het Volk te brengen tot de ware Sociale rechtvaardigheid.

Om deze reden is het dan ook, dat wij U vragen eveneens gedurende de zomermaanden de loonoffer-actie te willen voortzetten en zoonoodig verder te willen propageeren, opdat duizenden werkers achter ons staan. ,,Winterhulp'' kan dan gedurende de wintermaanden haar activiteit ten gunste van de minderbedeelden ontplooien, terwijl de zomermaanden benut kunnen worden om de grootsche Volksdienstgedachte te verwezenlijken, door het brengen van uw offer, niet bij wijze van goedheid, maar als uiting van de moreele plicht die de eene Nederlander tegenover de andere heeft. Het is ons helaas niet mogelijk ieder bedrijf persoonlijk te bezoeken, doch vertrouwen, dat U na kennisname dezer circulaire ook Uw medewerking zult willen verleenen aan dezen Socialen arbeid.
Wij houden ons voor Uwe berichten aanbevolen en teekenen inmiddels,

Hoogachtend,

STEDELIJK BUREAU AMSTERDAM
VAN DE STICHTING „WINTERHULP NEDERLAND”.
w. g. H. W. T. TYDEMAN.

Stadsdrukkerij Amsterdam 9250-5-42-1000 * Doelstelling: De brief dient om werkgevers te overtuigen de zogenaamde 'loonoffer-actie' (vrijwillige looninhouding ten behoeve van Winterhulp) niet te beperken tot de winter, maar het hele jaar door te zetten.
* Ideologie: Het taalgebruik is doorspekt met nationaalsocialistisch jargon en concepten. Termen als "Volksgemeenschap", "Volksdienstgedachte" en "Sociale rechtvaardigheid" wijzen op de ideologische inkadering waarbij individuele liefdadigheid wordt vervangen door een collectieve, door de staat/partij aangestuurde plicht.
* Retoriek: De tekst probeert een beroep te doen op de "moreele plicht" van de Nederlander. Er wordt benadrukt dat het niet gaat om "goedheid" (liefdadigheid), maar om een noodzakelijke bijdrage aan een gezonde "Volksgemeenschap".
* Organisatorische link: De brief verduidelijkt de hiërarchische relatie tussen Winterhulp Nederland en de Nederlandsche Volksdienst (NVD). Winterhulp wordt gepresenteerd als de uitvoerende arm tijdens de winter, terwijl de NVD de overkoepelende sociale hervorming nastreeft. Winterhulp Nederland (WHN) werd in oktober 1940 door de Duitse bezetter opgericht, naar voorbeeld van het Duitse Winterhilfswerk. Hoewel gepresenteerd als een neutrale charitatieve instelling, was het in werkelijkheid een nationaalsocialistisch propaganda-instrument. De Nederlandsche Volksdienst (NVD), eveneens een collaboratie-instituut, had tot doel het gehele maatschappelijk werk in Nederland te nazificeren.

De "loonoffer-actie" was zeer omstreden. Hoewel het officieel om vrijwillige bijdragen ging, werd er op werkgevers en werknemers vaak zware sociale en politieke druk uitgeoefend om deel te nemen. De Nederlandse bevolking wantrouwde de organisatie massaal; men vreesde dat de gelden direct of indirect de Duitse oorlogsvoering ten goede kwamen. Bekende spreuken uit het verzet waren dan ook: "Geen cent voor de Winterhulp" en "Winterhulp helpt de moffen de winter door".