Getypt afschrift van een officiële brief/circulaire.
Origineel
Getypt afschrift van een officiële brief/circulaire. 19 mei 1942. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën van de gemeente Amsterdam. No. 1/29/3 M. 1942 20/5. A f s c h r i f t . [handgeschreven: Vischm.]
Afd.A.Z.
No. 44/9(1942). Amsterdam, 19 Mei 1942.
1 Bijlage.
Hierbij doe ik U toekomen een circulaire van het Stedelijk Bureau Amsterdam van de Stichting " Winterhulp Nederland ", betreffende het vrijwillig afstaan door het Gemeentepersoneel van een half procent van het salaris gedurende de zomermaanden ten bate van den Nederlandschen Volksdienst.
Ik verzoek U bedoelde circulaire onder het personeel van Uw dienst ( bedrijf, administratie ) te laten circuleeren en aan de stichting " Winterhulp Nederland ", Rokin 109-111 een opgave te verstrekken van het personeel, dat bereid is een half procent van het salaris af te staan.
U gelieve de ingekomen bedragen maandelijks aan bovengenoemde Stichting over te maken.
De Burgemeester van Amsterdam,
w.g. Voûte.
de Gemeentesecretaris,
w.g. J.F. Franken.
Aan Hoofden van Diensten, Bedrijven
en Administratiën. * Onderwerp: Het verzoek aan gemeentepersoneel om "vrijwillig" 0,5% van hun salaris af te staan tijdens de zomermaanden.
* Begunstigden: De gelden zijn bestemd voor de "Nederlandschen Volksdienst" (NVD), via de stichting "Winterhulp Nederland" (WHN).
* Toon en taal: De brief is formeel en administratief van aard. Hoewel de term "vrijwillig" wordt gebruikt, impliceert de verspreiding via officiële gemeentelijke kanalen onder de bezetting een sterke morele en politieke druk op de ambtenaren.
* Administratieve weg: De hoofden van diensten worden verantwoordelijk gesteld voor de verspreiding van de informatie, het verzamelen van de namen van "bereidwilligen" en de maandelijkse afdracht van de ingehouden bedragen. * Historische periode: Dit document stamt uit de Tweede Wereldoorlog, tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Winterhulp Nederland (WHN): Dit was een nationaalsocialistische hulporganisatie, opgericht door de bezetter in oktober 1940 naar Duits model (Winterhilfswerk). Het doel was om alle particuliere liefdadigheid over te nemen en te centraliseren onder controle van de NSB en de bezetter. Veel Nederlanders wantrouwden de WHN omdat ze vermoedden dat het geld ook voor Duitse oorlogsdoeleinden werd gebruikt.
* Nederlandsche Volksdienst (NVD): De NVD was een aan de NSB gelieerde organisatie die zich richtte op maatschappelijk werk, nauw verbonden met de WHN.
* Edward Voûte: De ondertekenaar, Edward Voûte, was de pro-Duitse burgemeester van Amsterdam tijdens de bezetting. Zijn medewerking aan dit soort initiatieven typeert het bestuurlijke klimaat van die tijd, waarin de gemeentelijke organisatie werd ingezet voor de doeleinden van de Nieuwe Orde.
* Betekenis: Het document illustreert hoe de bezetter en collaborerende bestuurders probeerden grip te krijgen op het inkomen en de loyaliteit van ambtenaren door middel van schijnbaar sociale initiatieven.