Dienstmededeling / Circulaire. 15 mei 1942. Dienst der Gem. Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen, Amsterdam. De Hoofden van Diensten en Bedrijven. DIENST DER GEM. WASCH- EN SCHOONMAAK-, BAD- EN ZWEMINRICHTINGEN.
Nieuwe Looiersdwarsstraat 9/17 -- Tel. 40115.
Nº 1/30/1 M. 1942 15/5
Aan de Hoofden van
Diensten en Bedrijven.

Het komt vrij dikwijls voor, dat personeel van diensten en bedrijven en in het bijzonder van de ziekenhuizen, goederen in de wasch doen, welke chemisch dienen te worden gereinigd. Voor deze goederen wordt slechts de prijs berekend, welke voor de wasch in het algemeen is vastgesteld, niettegenstaande aan deze goederen veel meer zorg moet worden besteed en de kans op bederf en dus op het geven van schadevergoeding veel grooter is.

In verband daarmede heeft de Burgemeester besloten, aan het personeel der gemeente te verbieden, in de wasschen van gemeente-instellingen kleedingsstukken ter behandeling te geven, welke een chemische behandeling vereischen.

Als zoodanig moeten worden beschouwd: stoffen, zijden of fluweelen japonnen; stoffen of linnen mantelcostuums; rokken; katoenen of zijden blouses; mantels; regenmantels; katoenen, zijden of gewatteerde peignoirs; wollen of zijden jumpers; sjaals; kragen en befjes; handschoenen; colbert-costuums; demi-saisons; winterjassen; broeken; colbertjassen; vesten; regenjassen; stoffen of linnen uniformen; pullovers; petten en dassen.

Worden deze goederen in de wasch gegeven, dan zullen deze ongereinigd worden teruggezonden; mochten ze bij de vuilsorteering aan de aandacht van het personeel ontsnappen en dus worden medegewasschen, dan neemt de wasscherij daarvoor geen aansprakelijkheid.

In vervolg op het vorenstaande heeft de Burgemeester besloten, dat in de afdeeling chemische reiniging van de gemeente-wasscherij slechts behandeld mogen worden goederen, welke tot stoffeering van gemeentelijke gebouwen behooren en wel tegen het volgende tarief:

karpetten naar grootte en bewerkelijkheid.
tafelkleeden: katoen of linnen f 1.50 - f 2.--
" : ribs, laken of pluche " 2.-- - " 2.50
divankleedjes " 2.50 - " 3.50
overgordijnen naar grootte en bewerkelijkheid.
luxe kleedjes f 0.30 - f 0.50

De Directeur van den Dienst der
Gem. Wasch- en Schoonmaak-,
Bad- en Zweminrichtingen,

[Handtekening]

3-42-75. * Doel van het document: Het document dient om misbruik van de gemeentelijke wasservice door personeelsleden tegen te gaan. Medewerkers boden privé-kledingstukken die chemisch gereinigd moesten worden aan als reguliere was, wat voor de dienst te kostbaar en risicovol was.
* Maatregel: De Burgemeester stelt een expliciet verbod in op het aanbieden van dergelijke kledingstukken. De wasserij wijst voortaan alle aansprakelijkheid af als dergelijke stukken per ongeluk toch in het wasproces terechtkomen en beschadigd raken.
* Inperking van dienstverlening: De afdeling voor chemische reiniging wordt beperkt tot het onderhoud van de stoffering van gemeentelijke gebouwen (zoals gordijnen en tafelkleden).
* Administratieve details: Linksonder staat de code '3-42-75', wat mogelijk een bestelnummer van het drukwerk of een archiefcode is. Bovenaan staan handgeschreven aantekeningen ("m.v.b." en een rode "v") die wijzen op administratieve verwerking. * Tijdsperiode: Het document dateert van mei 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en Efficiëntie: Tijdens de bezetting was er een groeiend gebrek aan brandstoffen, zeep en chemicaliën. Dit dwong gemeentelijke diensten tot strikte efficiëntie en het beperken van extra diensten die niet strikt noodzakelijk waren voor het functioneren van de stad.
* De Dienst: De 'Dienst der Gemeentelijke Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen' was een groot Amsterdams overheidsorgaan. De locatie in de Nieuwe Looiersdwarsstraat was de plek van een grote centrale wasserij en badhuis.
* Maatschappelijke betekenis: In een tijd waarin veel mensen thuis geen goede wasfaciliteiten of warm water hadden, waren deze gemeentelijke instellingen van vitaal belang voor de volksgezondheid. Het verbod op persoonlijke chemische reiniging onderstreept de noodzaak om de beperkte middelen puur voor de kerntaken van de gemeente in te zetten.