Afschrift van een officiële brief. De Directeur-Generaal van de Voedselvoorziening (S.L. Louwes). De Burgemeester van de gemeente Amsterdam (E.J. Voûte). Afschrift

No.144 L.M. -1942-

[Handgeschreven: Markhus]

Departement van Landbouw en Visscherij, Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Afd.A.Z. No.5866 's-Gravenhage, 11 Maart 1942.
Bericht op schrijven van
20-2-1942, betr.aardappelopslag. [Handgeschreven paraaf/tekening]

In antwoord op nevenvermeld schrijven moge ik U mededeelen, dat de aardappelpositie in de groote steden mijn voortdurende aandacht heeft en dat, voor zoover zulks mogelijk is, alle moeilijkheden in de aardappelvoorziening door het aanleggen van voldoende voorraden, zullen worden voorkomen. Een 6-weeksche voorraad van consumptie-aardappelen in Amsterdam op te slaan is evenwel - zoo dit bij de huidige transport-moeilijkheden te verwezenlijken ware - positief ongewenscht te noemen, daar een dergelijke groote voorraad in dezen tijd van het jaar waarschijnlijk niet voldoende houdbaar zal blijken te zijn.

Ik moge U echter de verzekering geven, dat met alle mogelijke middelen zal worden getracht, stagnatie in den aanvoer zooveel mogelijk te voorkomen.

vM De Directeur-Generaal van de Voedselvoorziening,

Aan den heer Burgemeester (get.) Louwes.
van de gemeente
Amsterdam.

[Paars stempel onderaan:]
Nº 24 / 3 / 8 M. 1942 16/3 * Kernboodschap: De Directeur-Generaal van de Voedselvoorziening wijst een verzoek van de gemeente Amsterdam af om een noodvoorraad aardappelen voor zes weken aan te leggen.
* Argumentatie: Louwes voert twee redenen aan voor de afwijzing:
1. Logistiek: De transportmoeilijkheden maken het bijna onmogelijk om zo'n grote hoeveelheid in één keer naar de stad te brengen.
2. Kwaliteit: Omdat het maart is (het einde van het bewaarseizoen), is de kans op bederf van de aardappelen bij langdurige opslag te groot.
* Toon: De brief is formeel en geruststellend bedoeld ("mijn voortdurende aandacht", "de verzekering geven"), maar ook standvastig in het centrale beleid.
* Administratieve kenmerken: De verticale strepen in de linkermarge markeren de belangrijkste passage van de brief. De stempel onderaan geeft de administratieve verwerking door de gemeente Amsterdam aan, binnengekomen op 16 maart 1942. Dit document stamt uit de Tweede Wereldoorlog (Duitse bezetting). De voedselvoorziening was strikt centraal geregeld via het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd om schaarste en zwarte handel tegen te gaan.

Stephanus Louwes, de ondertekenaar, was een sleutelfiguur die probeerde de Nederlandse bevolking van voedsel te blijven voorzien ondanks de eisen van de bezetter. In het voorjaar van 1942 was de voedselomstandigheid precair; aardappelen waren het basisvoedsel bij uitstek. Steden als Amsterdam vreesden voor tekorten als gevolg van haperend transport (door brandstoftekort of vordering van materieel door de Duitsers).

Hoewel Louwes hier een lokale buffer weigert omwille van landelijke efficiëntie en houdbaarheid, laat de brief de spanning zien tussen lokaal bestuur (dat de eigen burgers wil beschermen) en het centrale crisismanagement.