Archief 745
Inventaris 745-368
Pagina 266
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypt rapport (doorslag of origineel op briefpapier).

12 en 13 februari 1942.

Origineel

Getypt rapport (doorslag of origineel op briefpapier). 12 en 13 februari 1942. Rapport uitgebracht door twee onzer agenten van Centraal Belang

· Op verzoek van A.Looijen, wonende Nonnikenstraat 27/29 heb ik gisteren geconstateerd dat de partij aardappelen gisteren door den kruier Kok bij hem bezorgd het volgende:
Hij heeft 11 Februari ontvangen 18 H.L.Red Star, ik heb voor den hand weg 2 zakken à 35 K.G. getarreerd, en in de eene zak constateerde ik 8 K.G. en de tweede zak 7 ½ k.g. klei.
Amsterdam, 12 Februari 1942
w.g. H.van Rijn

In opdracht van Centraal Belang heb ik gisteren bij A.Looijen, wonende Monnikenstraat 27/29 geconstateerd dat de partij Red Star zijnde 18 H.L. hem door kruier Kok op 11 Februari thuis gebracht, zeer veel klei bevatte,
Ik heb drie zakken van den laag afgenomen en getarreerd en had in een zak 6 K.G. en de twee andere zakken ieder 9 K.G.Klei geconstateerd.
                                Amsterdam, 12 Februari 1942
                                      w.g. E.Spruijt

Zoojuist ontvangen wij ook nog een rapport over 15 H.L.Red Star 11 Februari door J.G.Thiry, Geuzenkade 91 geladen , waarbij onzen agent in zijn pakhuis heeft geconstateerd, dat in 2 zakken zoo voor den hand weggenomen, de eene zak 7 Kilo Klei en de andere zak 8 kilo Klei in hielt
                                Amsterdam, 13 Februari 1942
                                      w.g. E.Spruijt *   **Onderwerp:** Fraude bij de levering van aardappelen (ras 'Red Star'). Het document rapporteert over het opzettelijk verzwaren van zakken aardappelen met klei.
  • Structuur: Het document bevat drie afzonderlijke rapportages die op één blad zijn verzameld.
    1. Rapport van H. van Rijn over een inspectie bij A. Looijen.
    2. Rapport van E. Spruijt over dezelfde inspectie bij A. Looijen (bevestiging).
    3. Een aanvullend rapport van E. Spruijt over een lading bij J.G. Thiry.
  • Kerngegevens:
    • Volume: Partijen van 15 tot 18 Hectoliter (H.L.).
    • Fraudemethode: In zakken van ca. 35 kilo werd tussen de 6 en 9 kilo klei aangetroffen. Dit is een aanzienlijk percentage (ca. 20-25%) dat niet als normale 'aanhangende grond' beschouwd kan worden.
    • Namen: A. Looijen (afnemer), Kruier Kok (bezorger), J.G. Thiry (lader), H. van Rijn en E. Spruijt (inspecteurs/agenten).
  • Opvallend: Er is een kleine discrepantie in de spelling van de straatnaam van Looijen: "Nonnikenstraat" in het eerste deel en "Monnikenstraat" in het tweede deel. Gezien de Amsterdamse context is Monnikenstraat de correcte naam. * Historische periode: Februari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
  • Voedselschaarste: Tijdens de oorlog was voedsel (waaronder aardappelen) schaars en strikt gerantsoeneerd via het distributiestelsel. Fraude met gewichten was een veelvoorkomend probleem; door klei of stenen toe te voegen aan zakken, konden handelaren of transporteurs meer verdienen aan de beperkte voorraad of tekorten in hun eigen administratie verbloemen.
  • Centraal Belang: Dit was waarschijnlijk een controle-orgaan of een samenwerkingsverband in de aardappelhandel dat toezag op de kwaliteit en eerlijke distributie van goederen. In een tijd van schaarste was dergelijke inspectie cruciaal om te voorkomen dat de zwarte markt of malafide handelaren de voedselvoorziening ondermijnden.
  • Red Star: Een destijds populair aardappelras, bekend om zijn rode schil, wat de identificatie van de partij in het rapport specifiek maakt. De meldingen tonen aan dat de fraude systematisch leek te gebeuren bij specifieke transporten of laders (zoals kruier Kok of de locatie Geuzenkade).

Samenvatting

  • Onderwerp: Fraude bij de levering van aardappelen (ras 'Red Star'). Het document rapporteert over het opzettelijk verzwaren van zakken aardappelen met klei.
  • Structuur: Het document bevat drie afzonderlijke rapportages die op één blad zijn verzameld.
    1. Rapport van H. van Rijn over een inspectie bij A. Looijen.
    2. Rapport van E. Spruijt over dezelfde inspectie bij A. Looijen (bevestiging).
    3. Een aanvullend rapport van E. Spruijt over een lading bij J.G. Thiry.
  • Kerngegevens:
    • Volume: Partijen van 15 tot 18 Hectoliter (H.L.).
    • Fraudemethode: In zakken van ca. 35 kilo werd tussen de 6 en 9 kilo klei aangetroffen. Dit is een aanzienlijk percentage (ca. 20-25%) dat niet als normale 'aanhangende grond' beschouwd kan worden.
    • Namen: A. Looijen (afnemer), Kruier Kok (bezorger), J.G. Thiry (lader), H. van Rijn en E. Spruijt (inspecteurs/agenten).
  • Opvallend: Er is een kleine discrepantie in de spelling van de straatnaam van Looijen: "Nonnikenstraat" in het eerste deel en "Monnikenstraat" in het tweede deel. Gezien de Amsterdamse context is Monnikenstraat de correcte naam.

Historische Context

  • Historische periode: Februari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
  • Voedselschaarste: Tijdens de oorlog was voedsel (waaronder aardappelen) schaars en strikt gerantsoeneerd via het distributiestelsel. Fraude met gewichten was een veelvoorkomend probleem; door klei of stenen toe te voegen aan zakken, konden handelaren of transporteurs meer verdienen aan de beperkte voorraad of tekorten in hun eigen administratie verbloemen.
  • Centraal Belang: Dit was waarschijnlijk een controle-orgaan of een samenwerkingsverband in de aardappelhandel dat toezag op de kwaliteit en eerlijke distributie van goederen. In een tijd van schaarste was dergelijke inspectie cruciaal om te voorkomen dat de zwarte markt of malafide handelaren de voedselvoorziening ondermijnden.
  • Red Star: Een destijds populair aardappelras, bekend om zijn rode schil, wat de identificatie van de partij in het rapport specifiek maakt. De meldingen tonen aan dat de fraude systematisch leek te gebeuren bij specifieke transporten of laders (zoals kruier Kok of de locatie Geuzenkade).

Locaties

Amsterdam Nederland.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Eijpe Waterlooplein
A. Eijpe Waterlooplein x
A.J.M. Ruhe Waterlooplein
A. Lagendijk Waterlooplein
A.C. Lagendijk Waterlooplein Wehrmacht
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Pagendijk Waterlooplein rijdt voor Wehrmacht
A. de Bruin Waterlooplein
A. de Knijper Waterlooplein
A.R. Kuiper Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Bosse Waterlooplein
A.H. Geerts Waterlooplein
A. Hoogins Waterlooplein driewieler aard ± 10 H.L.
A.W. Schouten Waterlooplein
A.W. Schouten Waterlooplein
A Janna [...] Waterlooplein
A. Jansen Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Wouters Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
Aron Stodel Jr. Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
A. Th. Boore Waterlooplein
A. Th. Sijperts Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →