Brief op briefpapier van een belangenvereniging.
Origineel
Brief op briefpapier van een belangenvereniging. 13 februari 1942. Stichting ter behartiging van de Ned. Detailhandel in Aardappelen „CENTRAAL BELANG”, Afdeling Amsterdam. Den Heer Directeur van het Marktwezen Amsterdam. Stichting ter behartiging van de Ned.
Detailhandel in Aardappelen
„CENTRAAL BELANG”
Afd. Amsterdam - Jan van Galenstraat 18
TELEFOON 80048
Amsterdam, 13 Februari 1942
№ 2A/4/1 M. 1942 13/2 [gestempeld en geschreven]
[handgeschreven in de kantlijn: m.i. Dr. 3]
Mijne Heeren,
Naar aanleiding van een onderhoud dat wij gisteren met U mochten hebben, kwam ook ter sprake de winst van den winkelier, en doen U daartoe onderstaand een specificatie toekomen waaruit U zult blijken, dat deze winst niet is zooals vele zich dat denken. Nu moet U zich ook nog indenken den abnormalen toestand waarin de aardappelen zich bevinden, en dan zult U zeer zeker tot de conclusie komen, dat deze winst geen winst is, maar eerder verlies.
| 1 H.L. à 70 K.G. klei-aardappelen l | inkoop | ƒ 4.46 |
| Uitgewogen 65 K.G. à ƒ 0.08½ | = ƒ 5.52½ | |
| thuisbrengen thans minstens | ƒ 0.50 | |
| slijtage zakken | 0.10 | |
| omzetbelasting | 0.05½ | .65½ |
| Opbrengst | ƒ 4.87 | |
| Inkoop | 4.46 | |
| Winst | = .41 | |
| ========= |
Wanneer U nu nog in aanmerking neemt de meerdere kosten die een winkelier heeft als personeel enz, dan zult U het wel met ons eens zijn, zij geen winst maken.
Hoogachtend,
Centraal Belang,, afd. Amsterdam,,
[handtekening: J. v. d. ...]
P.S.
Wij sluiten hierbij in een rapport over aardappelen door den winkelier A. Looijen ontvangen.
Den Heer Directeur
van het Marktwezen
Amsterdam.
[handgeschreven onderaan:]
voor h.l. thuisbezorgd ƒ 0.17½ * Inhoud: De brief dient als een officieel protest tegen de vastgestelde prijsmarges voor de aardappelhandel. De stichting toont met een rekenvoorbeeld aan dat een winkelier per hectoliter (70 kg inkoop) na aftrek van kosten en 'uitwegen' (verlies door tarra/rot) slechts 41 cent overhoudt. Hiervan moeten ook nog personeelskosten worden betaald, wat volgens de schrijvers effectief tot verlies leidt.
* Terminologie:
* H.L.: Hectoliter, een toen gebruikelijke volumemaat voor aardappelen.
* Klei-aardappelen: Aardappelen geteeld op kleigrond, destijds vaak duurder/hoger gewaardeerd dan zandaardappelen.
* Uitgewogen 65 K.G.: Dit duidt op een gewichtsverlies van 5 kg per 70 kg inkoop, veroorzaakt door aanhangende grond (tarra), uitdrogen of rotte exemplaren.
* Thuisbrengen: De kosten voor het bezorgen van de aardappelen bij de klant.
* Toon: De toon is beleefd en zakelijk ("Mijne Heeren", "Hoogachtend"), maar de boodschap is dwingend en wijst op een onhoudbare economische situatie voor de achterban.
* Handgeschreven notitie: De aantekening onderaan (ƒ 0.17½ voor thuisbezorgen) is mogelijk een ambtelijke correctie op de door de stichting opgevoerde 50 cent, wat de winstberekening direct zou beïnvloeden. * Historische context: De brief dateert van februari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via distributie en prijsbeheersing.
* Sociaal-economisch: De "abnormalen toestand" waar de brief over spreekt, verwijst naar de oorlogsomstandigheden: schaarste, slechtere kwaliteit van producten en stijgende operationele kosten onder het juk van de bezetter.
* Instituut: Het "Marktwezen Amsterdam" was de gemeentelijke instantie die toezag op de handel, markten en prijzen in de stad. Belangenorganisaties zoals "Centraal Belang" probeerden binnen de marges van de bezettingseconomie nog op te komen voor de belangen van de kleine middenstanders.