Officieel reglement of contractvoorwaarde betreffende prijsaanpassingen bij aanbestedingen. -3-

telijke vergoeding van de meerdere kosten.
2. Geen vergoeding zal worden gegeven:
a. indien en voor zoover de aannemer nagelaten heeft al datge-
ne te doen, wat redelijkerwijze van hem gevorderd kan wor-
den om risico bij de aanschaffing van materialen en brand-
stoffen te beperken;
b. ten aanzien van materialen en brandstoffen, deze te zamen
genomen, van vrachten en van loonen, die, elk dezer groe-
pen in totaal, niet meer dan 10% zijn gestegen, tenzij het
totaal dezer stijgingen meer bedraagt van 5% van de aan-
nemingssom.
3. Voor vergoeding wegens prijsstijging worden voor dit werk geen
materialen en brandstoffen aangewezen.
4. De vergoeding zal bedragen 85% van de prijsstijging van de
voor vergoeding in aanmerking komende materialen, brandstoffen en
vrachten voor den aanvoer van deze materialen en brandstoffen en
70% van de stijging van de loonen (met inbegrip van de sociale
lasten tot een door het Hoofd van het Departement van Waterstaat,
de Commissie, bedoeld in lid 6, gehoord, te bepalen percentage).
5. Onder prijsstijging van materialen en brandstoffen en van
vrachten voor den aanvoer van deze materialen en van deze brand-
stoffen tot aan het werkterrein wordt in deze regeling verstaan
het verschil tusschen den standaardprijs, geldende ten tijde, dat
de aanschaffing (c.q.aanvoer) geschiedde, of met inachtneming van
het bepaalde in het 2e lid, onder a, had behooren te zijn geschied
en den standaardprijs, geldende ten tijde van de aanbesteding.
Onder stijging van loonen wordt in deze regeling verstaan het
verschil tusschen de standaardloonen ten tijde van de loonbetaling
en de standaardloonen ten tijde van de aanbesteding.
6. Onder standaardprijzen en standaardloonen, in het vorige lid
bedoeld, worden verstaan de prijzen en loonen, die periodiek zul-
len worden vastgesteld door een Commissie. Deze Commissie zal bij
het vaststellen van de prijzen uitgaan van normen, welke niet hoo-
ger zijn dan de maximum-prijzen, welke krachtens wettelijk voor-
schrift voor het betrokken tijdstip gelden. De leden van deze Com-
missie worden door het Hoofd van het Departement van Waterstaat
benoemd ( voor zooveel de andere Departementen betreft na voor-
dracht van het Hoofd van het betrokken Departement ) en ontslagen,
welk Hoofd ook bevoegd is, voor de Commissie een reglement vast
te stellen.
De prijsbepaling door de Commissie is bindend voor beide
partijen.
7. Indien tijdens de uitvoering van het werk krachtens de Voor-
waarden en Bepalingen te leveren materialen en voor de uitvoering
benoodigde brandstoffen of vrachten, als bedoeld in lid 3, in
prijs dalen, dan wel loonen van bij de uitvoering te werk gestel-
den verlaagd worden, zal 85% van de mindere kosten wegens prijs-
daling van materialen, brandstoffen en vrachten en 70% van de
mindere kosten wegens verlaging van loonen, op de aannemingssom
gekort worden. Onder mindere kosten wordt dan verstaan het ver-
schil in kosten met inachtneming van de standaardprijzen volgens
de leden 5 en 6. Aftrek blijft achterwege in de gevallen, bedoeld
in lid 2, onder b (waarbij in plaats van "gestegen" moet worden
gelezen "gedaald" en in plaats van "stijgingen" "dalingen").
8. Eventueele andere aanspraken van den aannemer blijven door
deze regeling onverlet. Dit document bevat de juridische en administratieve bepalingen voor een "risicoregeling" bij openbare werken. Het regelt hoe omgegaan moet worden met schommelingen in de kosten van materialen, brandstoffen, transport en lonen tijdens de looptijd van een project.
* Drempelwaarden: Er wordt pas vergoed als stijgingen meer dan 10% per groep of 5% van de totale aanneemsom bedragen (artikel 2b).
* Risicodeling: De overheid vergoedt niet de volledige stijging; de aannemer krijgt 85% van de materiaalstijging en 70% van de loonstijging vergoed (artikel 4). Dit dwingt de aannemer tot scherp inkopen.
* Prijsvaststelling: Een speciale Commissie stelt periodiek "standaardprijzen" en "standaardloonen" vast, die als ijkpunt dienen. Deze prijzen mogen de wettelijke maximumprijzen niet overschrijden (artikel 6).
* Wederkerigheid: De regeling werkt twee kanten op; bij prijsdalingen wordt de aannemingssom naar rato verlaagd (artikel 7). Het document weerspiegelt de naoorlogse of crisistijdse bureaucratie in Nederland, waarbij de overheid (Waterstaat) strakke controle hield op prijzen en lonen door middel van commissies en wettelijke maximumprijzen. Het gebruik van de "vroege" spelling (zoals zoover, tusschen, benoodigde) duidt op een tekst van voor de spellinghervorming van 1947, of een zeer behoudende juridische stijl kort daarna. Dergelijke clausules waren cruciaal in tijden van inflatie of materiaalschaarste om te voorkomen dat aannemers failliet gingen bij grote prijsstijgingen, terwijl de staat beschermd bleef tegen excessieve claims.