Ambtelijke brief/memorandum (doorslag). 7 juli 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Plaatselijke Distributiedienst of de Dienst voor de Voedselvoorziening). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. [Handgeschreven in blauw potlood: Memorandum 7/7 - 42]

VB/HB.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

2A/20/2 M. 1. 7 Juli 1942 .

klacht inzake distri-
butie aardappelen.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 24 Juni
j.l. onder No. 578 L.M.1942 om advies ontvangen stuk, heb ik de eer U
te berichten, dat het inderdaad juist is, dat aanvankelijk verschil-
lende winkeliers getracht hebben, onder andere door sluiting van de
zaak, aardappelen achter te houden. Door het optreden der Politie op
19 en 20 Juni j.l., welke in de geheele stad winkeliers gelast heeft,
aardappelen te verkoopen, is hieraan een einde gemaakt.
De meening van adressant, dat op Maandag 22 Juni j.l. op
bon 31 A maar 1 kg. aardappelen mocht worden geleverd, berust op een
abuis. Gevallen, waarin te weinig op de betreffende bon geleverd zou
zijn geworden, zijn niet ter kennis van mijn dienst gekomen.
Nu inmiddels de aardappelpositie zich ten gunste heeft ge-
wijzigd, heb ik de eer U te adviseeren, deze zaak hiermede als afge-
daan te beschouwen.

De Directeur, Deze brief vormt een ambtelijke reactie op een klacht van een burger ("adressant") over de aardappelvoorziening. Uit de tekst komen drie belangrijke punten naar voren:
1. Hamsteren en achterhouden: Winkeliers probeerden in juni 1942 voorraden achter te houden door hun winkels te sluiten. Dit wijst op schaarste of onvrede over de vastgestelde prijzen/marges.
2. Politioneel ingrijpen: De overheid trad hard op; de politie werd ingezet om winkeliers te dwingen hun deuren te openen en de verkoop te hervatten.
3. Bureaucracie en distributie: Er is sprake van een specifiek bonnenstelsel ("bon 31 A"). De Directeur weerlegt de klacht over een te lage toewijzing door het af te doen als een "abuis" van de klager, aangezien er geen andere meldingen bekend waren.

De toon is formeel en gezagsgetrouw ("heb ik de eer U te berichten/adviseeren"). De brief wordt afgesloten met de mededeling dat de situatie is verbeterd, waardoor het dossier gesloten kan worden. Het document dateert uit juli 1942, ruim twee jaar na de Duitse inval in Nederland. De voedselvoorziening werd in deze periode steeds nijpender. Het distributiestelsel was bedoeld om de schaarse goederen eerlijk te verdelen, maar leidde vaak tot conflicten tussen winkeliers, consumenten en de overheid.

Aardappelen waren het volksvoedsel nummer één; tekorten hierin leidden direct tot grote onrust. Dat de politie eraan te pas moest komen om de verkoop af te dwingen, illustreert de spanningen in de samenleving. De term "aardappelpositie" verwijst naar de beschikbare voorraad versus de behoefte. In de zomer van 1942 kwam de nieuwe oogst beschikbaar, wat de verbetering verklaart die de Directeur in de laatste alinea noemt.