Archief 745
Inventaris 745-368
Pagina 575
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Archiefdocument

14 december 1942 Van: M. Reijzwart (Controleur Markttoezichter) Aan: De Bedrijfsleider van de Centrale Markt

Origineel

14 december 1942 M. Reijzwart (Controleur Markttoezichter) De Bedrijfsleider van de Centrale Markt [Rechtsboven:]
Amsterdam 14-12-42.

[Adres:]
Den Heer Bedrijfsleider
der Centrale Markt.

[Aanhef:]
Mijn Heer!

[Tekst:]
Hiermede vestig ik even Uw aandacht op de
lossing van aardappel schepen aan de Weesperzijde nabij de
Jan Bernardusstraat het is daar gewoon een aardappel-
markt onderstaande schepen trof ik aan in lossing.

[Tabel:]
| Schipper | naam Vaartuig | aantal Tonnen | in lossing gegaan |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| J de Jonge | v Goede verwachting | 105 | 14-12-42 |
| G. Hartman | v Adriana Margrita | 152 | 14-12-42 |
| J. de Vroome | v Noordster | 136 | 14-12-42 |
| M. Smiep | v Rival | 127 | 12-12-42 |
| W Schots | v Cornelis | 125 | 11-12-42 |
| Th Geervliet | v L'espoir | 123 | 14-12-42 |
| P. Slager | v 4 Gebroeders | 87 | 14-12-42 |
| J E Oldenkamp | v Spes | 135 | was 12-12-gekomen. Komt 15/12 in lossing |

[Vervolg tekst:]
Hierbij zij opgemerkt dat daar nog meer schepen
aanwezig waren welke nog uit de wal lagen, ik
heb er op zijn minst 10 schepen geteld met de
hierboven genoemde schepen mee.

[Ondertekening rechtsonder:]
M. Reijzwart
Controleur Markttoezichter

[Aantekeningen in de marge en onderaan:]
(In roze inkt): Gezien Blom [initialen]
(Onderaan links): Zie ook rapp Blom betreffende gebruik kade in de stad v. aanw. lossing 15/12-42 [initialen]
(Uiterst links verticaal): Hiervan uitgaat een marktgeld [brief/nota] Dit document is een inspectierapport van de Amsterdamse marktcontroleur M. Reijzwart. De kern van de melding is dat er aan de Weesperzijde (nabij de Jan Bernardusstraat) op grote schaal aardappelen worden gelost buiten het officiële terrein van de Centrale Markt om. Reijzwart omschrijft de situatie als "gewoon een aardappelmarkt", wat duidt op een georganiseerde maar mogelijk onreglementaire activiteit. De gedetailleerde lijst met scheepsnamen, schippers en tonnages (totaal ruim 1000 ton aan aardappelen in de tabel alleen) toont de omvang van deze aanvoerlijn aan de Amstel aan. De paarse vinkjes en de kanttekeningen van "Blom" wijzen op een ambtelijke verwerking waarbij gecontroleerd werd of er voor deze activiteiten "marktgeld" (belasting/rechten) werd afgedragen. Het document dateert uit december 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd en was er sprake van toenemende schaarste. De Centrale Markt in Amsterdam speelde een sleutelrol in de gecontroleerde distributie van basisvoedsel zoals aardappelen. Het feit dat er aan de Weesperzijde een alternatieve "markt" ontstond, illustreert de druk op het distributiesysteem en de pogingen van de autoriteiten om grip te houden op alle binnenkomende voedselstromen, zowel om zwarte handel te voorkomen als om belastinginkomsten veilig te stellen. De Weesperzijde was indertijd een logische plek voor dergelijke lossingen vanwege de directe verbinding via de Amstel met de agrarische achterlanden.

Samenvatting

Dit document is een inspectierapport van de Amsterdamse marktcontroleur M. Reijzwart. De kern van de melding is dat er aan de Weesperzijde (nabij de Jan Bernardusstraat) op grote schaal aardappelen worden gelost buiten het officiële terrein van de Centrale Markt om. Reijzwart omschrijft de situatie als "gewoon een aardappelmarkt", wat duidt op een georganiseerde maar mogelijk onreglementaire activiteit. De gedetailleerde lijst met scheepsnamen, schippers en tonnages (totaal ruim 1000 ton aan aardappelen in de tabel alleen) toont de omvang van deze aanvoerlijn aan de Amstel aan. De paarse vinkjes en de kanttekeningen van "Blom" wijzen op een ambtelijke verwerking waarbij gecontroleerd werd of er voor deze activiteiten "marktgeld" (belasting/rechten) werd afgedragen.

Historische Context

Het document dateert uit december 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd en was er sprake van toenemende schaarste. De Centrale Markt in Amsterdam speelde een sleutelrol in de gecontroleerde distributie van basisvoedsel zoals aardappelen. Het feit dat er aan de Weesperzijde een alternatieve "markt" ontstond, illustreert de druk op het distributiesysteem en de pogingen van de autoriteiten om grip te houden op alle binnenkomende voedselstromen, zowel om zwarte handel te voorkomen als om belastinginkomsten veilig te stellen. De Weesperzijde was indertijd een logische plek voor dergelijke lossingen vanwege de directe verbinding via de Amstel met de agrarische achterlanden.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Eijpe Waterlooplein
A. Eijpe Waterlooplein x
A.J.M. Ruhe Waterlooplein
A. Lagendijk Waterlooplein
A.C. Lagendijk Waterlooplein Wehrmacht
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Loogman Waterlooplein
A.C. Pagendijk Waterlooplein rijdt voor Wehrmacht
A. de Bruin Waterlooplein
A. de Knijper Waterlooplein
A.R. Kuiper Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Bosse Waterlooplein
A.H. Geerts Waterlooplein
A. Hoogins Waterlooplein driewieler aard ± 10 H.L.
A.W. Schouten Waterlooplein
A.W. Schouten Waterlooplein
A Janna [...] Waterlooplein
A. Jansen Waterlooplein
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
Abraham de Vries Waterlooplein houtgasgen.
A. Wouters Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.J. Pijnaker Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
Aron Stodel Jr. Waterlooplein
A.P. Tabak Waterlooplein
A. Th. Boore Waterlooplein
A. Th. Sijperts Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →