Officieel schrijven / ambtelijke brief.
Origineel
Officieel schrijven / ambtelijke brief. 2 september 1942. De Directeur (organisatie niet direct genoemd in de briefkop, mogelijk een gemeentelijke dienst of voedselvoorzieningsinstantie). De Inspectie voor de Prijsbeheersching, Emmastraat 35, Amsterdam-Zuid. [Linksboven, handgeschreven in blauwe inkt:]
Zaak is besproken met den
heer Siebech. - Klacht doorgezonden
Afd. Ec. Del. kreeg antwoord
nader bekend.
[Daaronder, handgeschreven in blauw potlood:]
voorlopig bij Extra
[Midden boven, handgeschreven in rood potlood:]
Verzonden 2/9
[Linksboven, gestempeld/geschreven nummers:]
21433
97897
[Rechtsboven, getypt:]
VB/HB.
[Adres, getypt:]
de Inspectie voor de Prijsbeheersching,
Emmastraat 35,
Amsterdam-Zuid.
[Rechts, getypt:]
Wijk 13 A.
[Kenmerken en datum, getypt:]
20/73/2 M. 1. 2 September 1942.
[Inhoud, getypt:]
In bijlage dezes heb ik de eer U te doen toekomen afschrift
van een brief van den Gemachtigde van de Nederlandsche Landstand
voor de Stad Amsterdam en omgeving d.d. 21 Augustus j.l.. Beleefd
verzoek ik U naar de daarin vermelde klachten inzake overschrijding
maximumprijzen voor het artikel groenten, een onderzoek te doen in-
stellen en mij van het resultaat op de hoogte te doen stellen.
[Onderaan, getypt:]
De Directeur,
[Linksonder, handgeschreven in blauwe inkt:]
8/9 1942 gebeld met Insp. Prijsbeh.
Zodra resultaat van onderzoek bekend
is zal ons worden bericht. [Initiaal/Paraaf] Dit document is een formele opdracht tot onderzoek uit de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een klacht over prijsopdrijving bij groenten. Tijdens de bezetting waren er strikte maximumprijzen vastgesteld om inflatie en zwarte handel tegen te gaan (hoewel dit laatste in de praktijk veelvuldig voorkwam).
De brief toont de bureaucratische gang van zaken:
1. De aanleiding: Een klacht van de "Gemachtigde van de Nederlandsche Landstand". De Landstand was een nationaalsocialistische organisatie die de gehele agrarische sector controleerde.
2. De actie: De directeur verzoekt de Prijsbeheersing om een officieel onderzoek in te stellen naar de gemelde overtredingen in Amsterdam.
3. De administratie: De handgeschreven noten laten zien hoe het dossier werd opgevolgd. Er is overlegd met een zekere heer Siebech en er is op 8 september telefonisch contact geweest met de Inspectie voor de Prijsbeheersing om de voortgang te bewaken. De context van deze brief is de Nederlandse samenleving onder Duitse bezetting in 1942. Voedselvoorziening was een kritiek punt. De Nederlandsche Landstand, opgericht in 1941 door de bezetter, had als doel de landbouw te nazificeren en de voedselproductie te beheersen.
De Inspectie voor de Prijsbeheersing was een overheidsorgaan dat moest toezien op het naleven van de prijsvoorschriften. Omdat veel goederen schaars waren, was de verleiding voor handelaren groot om meer te vragen dan de wettelijk vastgestelde prijs. Dergelijke economische delicten werden in die tijd streng aangepakt, aangezien prijsstabiliteit essentieel werd geacht voor de openbare orde en de Duitse oorlogseconomie. De brief illustreert hoe collaborerende organisaties zoals de Landstand functioneerden als ogen en oren voor het opsporen van economische overtredingen.