Getypte brief (afschrift/kopie). 16 november 1942. Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, Handelsafdeeling, 's-Gravenhage. Nº 987 L.M. 1942 Afschrift Voor archief markt.

Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale.
Handelsafdeeling Surinamestraat 18
T./HW.No.48 's-Gravenhage, 16 November 1942.

Aan den geadresseerden Burgemeester

Betreffende voorraadvorming van groenten.

In verschillende gemeenten zijn de door ons ter vorming van een reservevoorraad gezonden groenten onmiddellijk in consumptie gebracht, veelal omdat de producten eenige afwijkingen vertoonden.

Wij hebben thans van het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd, afdeeling Groenten-, Fruit- en Sierteelt de opdracht ontvangen, U mede te deelen, dat alle groenten, welke wij voor reservevoorraadvorming zenden, ook metterdaad daarvoor bestemd worden, tenzij de kwaliteit dermate slecht is, dat bewaring absoluut uitgesloten is. In dit geval dient echter getracht te worden, de betreffende hoeveelheid te vervangen door een andere, die voor directe consumptie bestemd was.

In verband met verschillende omstandigheden kunnen wij geen enkele garantie geven, dat wij in de komende wintermaanden in staat zullen zijn voor regelmatige bevoorrading zorg te dragen, zoodat het van het hoogste belang is, dat de gemeenten zoo vlug mogelijk een voldoende reserve vormen om in de komende maanden tegen alle eventualiteiten gedekt te zijn.

Het is thans mogelijk deze reserve te vormen, zoodat daartoe in ieder geval moet worden overgegaan.

Die gemeenten, welke van de geboden gelegenheid geen gebruik maken, dragen zelf de verantwoording in geval de groentenvoorziening harer bevolking door die nalatigheid te wenschen zou overlaten.

Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale
Handelsafdeeling
(get.) H.M. Velders. * Kernboodschap: De centrale overheid dwingt gemeenten om wintervoorraden groenten aan te leggen en verbiedt het om deze producten direct te verkopen/consumeren, zelfs als de kwaliteit matig is.
* Toon: De toon is dwingend en bureaucratisch. Er wordt expliciet gedreigd met de eigen verantwoordelijkheid (en mogelijke gevolgen) voor burgemeesters die niet meewerken. Het woord "nalatigheid" onderstreept de ernst van de vermaning.
* Problematiek: Uit de tekst blijkt dat lokale autoriteiten geneigd waren kwalitatief mindere groenten direct op de markt te brengen in plaats van ze op te slaan, waarschijnlijk om bederf en verlies te voorkomen. De centrale organisatie stelt echter het strategische belang van wintervoorraden boven de directe behoeften of de kwaliteit op dat moment. * Historische context: Het document dateert uit november 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselvoorziening: De voedselvoorziening stond onder streng toezicht van de bezetter via organen zoals het 'Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd' (RBVVO). Alles was gerantsoeneerd en gecentraliseerd om schaarste te beheersen en de Duitse oorlogsmachine (en de eigen bevolking) van voedsel te blijven voorzien.
* Logistiek: De waarschuwing dat "geen enkele garantie" kan worden gegeven voor de winterbevoorrading duidt op de groeiende transportproblemen en de onzekerheid van de oorlogssituatie.
* Bestuurlijke druk: Burgemeesters stonden in deze periode onder enorme druk; zij moesten enerzijds de bevelen van de centrale (door nazi-Duitsland gecontroleerde) instanties opvolgen en anderzijds zorg dragen voor de hongerende lokale bevolking.