1 januari 1942, 1 maart 1942 en 1 april 1942. DIENST MARKTWEZEN.

Dit document is een getypt financieel overzicht van de bezittingen van de Amsterdamse Dienst Marktwezen in de eerste maanden van 1942. De tabel vergelijkt de waarde van fysieke activa (kantoren, hekken, inventaris en elektrische snoeren/kabels) op drie peildata.

De meest opvallende trend is de systematische afname van de waarde van "snoeren" (vermoedelijk de elektrische infrastructuur voor marktkramen) op bijna alle locaties gedurende deze periode. Tegen 1 april 1942 zijn de posten voor snoeren op locaties als de Albert Cuypstraat, Lindengracht en Noordermarkt naar nul gereduceerd.

Tegelijkertijd is er een explosieve stijging te zien bij de locatie Jan van Galenstraat 14. Waar de waarde van de snoeren daar op 1 januari nog nihil was, steeg deze naar ƒ 7.000,- in maart en naar maar liefst ƒ 45.000,- op 1 april. Dit wijst op een grootschalige centralisatie van materiaal, mogelijk ten behoeve van de Centrale Markthallen die nabij de Jan van Galenstraat gelegen zijn, of als gevolg van het opheffen van kleinere markten.

Het jaar 1942 was een kritiek jaar voor de stad Amsterdam onder Duitse bezetting. De markten vormden het hart van het sociale en economische leven, maar werden door de bezetter zwaar getroffen door anti-Joodse maatregelen.

Locaties zoals het Waterlooplein waren van oudsher belangrijke Joodse marktplaatsen. In 1941 waren Joodse kooplui al verbannen naar specifieke 'Joodse markten'. Het verdwijnen van de "snoeren" (de infrastructuur) op het Waterlooplein in het begin van 1942 hangt samen met het proces waarbij de marktactiviteiten daar werden ingeperkt of gecontroleerd, in afwachting van de deportaties die later dat jaar op grote schaal zouden beginnen.

De centralisatie van middelen naar de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen) weerspiegelt de poging van het bezettingsbestuur en de collaborerende gemeentediensten om de voedseldistributie en marktvoorzieningen strakker te beheersen. Terwijl de levendige buurtmarkten verschraalden, werd de centrale infrastructuur voor de logistiek van de bezetter en de gecontroleerde distributie versterkt.