Getypte prijslijst met handgeschreven kanttekening.
Origineel
Getypte prijslijst met handgeschreven kanttekening. September 1942 (verzonden op 10 oktober 1942). Handgeschreven (bovenaan):
Verzonden 10/10
Getypt:
Hoogste en laagste winkelprijzen der verschillende soorten groenten, fruit en aardappelen in de maand September 1942.
No. 5/1/15 M.1942
====================
| Artikel | Eenheid | Kwal. | Winkelprijs Hoogste | Winkelprijs Laagste |
|---|---|---|---|---|
| Andijvie | struik | 1 | 9 | 7 |
| " | " | 2 | 6 | 4 |
| Snijboonen | kg. | 1 | 48 | 25 |
| " | " | 2 | 25 | 18 |
| Spercieboonen | " | 1 | 35 | 33 |
| " | " | 2 | 26 | 21 |
| Komkommers | stuk | 1 | 22 | 22 |
| " | " | 2 | 18 | 18 |
| Bloemkool | " | 1 | 24 | 24 |
| " | " | 2 | 20 | 20 |
| Boerenkool | kg. | 1 | 9 | 9 |
| " | " | 2 | 9 | 9 |
| Groene kool | stuk | 1 | 20 | 20 |
| " | " | 2 | 15 | 10 |
| Roode kool | kg. | 1 | 9 | 8 |
| " | " | 2 | 9 | 8 |
| Savoie kool | " | 1 | 9 | 8 |
| " | " | 2 | 9 | 8 |
| Witte kool | " | 1 | 7 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 7 |
| Chineesche kool | stuk | 1 | 15 | 12 |
| " | " | 2 | 7 | 7 |
| Kropsla | krop | 1 | 6 | 6 |
| " | " | 2 | 5 | 5 |
| Postelein | kg. | 1 | 20 | 20 |
| " | " | 2 | 20 | 20 |
| Raapstelen | bos | 1 | 3,5 | 3 |
| " | " | 2 | 2 | 1,5 |
| Rabarber | " | 1 | 20 | 20 |
| " | " | 2 | 16 | 14 |
| Radijs | " | 1 | 6 | 6 |
| " | " | 2 | 5 | 5 |
| Spinazie | kg. | 1 | 18 | 18 |
| " | " | 2 | 16 | 16 |
| Tomaten | " | 1 | 26 | 26 |
| " | " | 2 | 20 | 20 |
| Uien | " | 1 | 20 | 20 |
| " | " | 2 | 11 | 10 |
| Wortelen | bos | 1 | 11 | 10 |
| " | " | 2 | 11 | 10 |
| Peen | kg. | 1 | 13 | 13 |
| " | " | 2 | 9 | 9 |
| Appelen | " | 1 | 73 | 52 |
| " | " | 2 | 52 | 44 |
| Citroenen | stuk | 1 | 11 | 11 |
| " | " | 2 | 9 | 9 |
| Druiven | kg. | 1 | 100 | 84 |
| " | " | 2 | 88 | 71 |
| Meloenen | stuk | 1 | 80 | 50 |
| " | " | 2 | 60 | 30 |
| Peren | kg. | 1 | 65 | 52 |
| " | " | 2 | 52 | 34 |
| Perziʃken | stuk | 1 | 42 | 35 |
| " | " | 2 | 30 | 24 |
| Pruimen | kg. | 1 | 50 | 40 |
| " | " | 2 | 42 | 34 |
| * Kwaliteitsverschil: Voor bijna elk product wordt onderscheid gemaakt tussen kwaliteit 1 en 2, waarbij kwaliteit 2 structureel goedkoper is. | ||||
| * Prijsspreiding: Bij sommige producten (zoals bloemkool of postelein) zijn de hoogste en laagste winkelprijzen identiek, wat wijst op een strikte prijsbeheersing of vaste prijzen. Bij andere producten, zoals snijbonen of meloenen, is er een grote marge, wat kan duiden op schaarste of regionale verschillen. | ||||
| * Taalgebruik: De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. "Chineesche", "Roode", "Snijboonen"). Het woord "Perziʃken" bevat een typografische eigenaardigheid (waarschijnlijk een lange 's' of een typefout voor Perziken). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1942 was de distributie van voedsel volledig onder controle van de overheid via het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd. |
Prijsbeheersing was essentieel om inflatie en zwarte handel tegen te gaan, hoewel de schaarste in deze periode hand over hand toenam. De lijst diende waarschijnlijk als officieel referentiekader voor controleurs of voor publicatie in de kranten, zodat consumenten wisten of zij te veel betaalden. De handgeschreven datum "10/10" suggereert dat dit een intern rapportage- of verzendingskenmerk is van de maandelijkse statistiek. De hoge prijzen voor fruit (zoals druiven en perziken) laten zien dat deze producten in 1942 al nagenoeg onbereikbaar waren geworden voor de gewone burger. Rijksbureau