Administratief/statistisch overzicht van de gemeente of marktpolitie tijdens de Duitse bezetting.
Origineel
Administratief/statistisch overzicht van de gemeente of marktpolitie tijdens de Duitse bezetting. Februari 1942 (betreft gegevens tot en met 18 en 28 februari 1942). Staat II
Vermindering of vermeerdering sinds 1 December 1941 van de tot op 28 Februari 1942 uitgereikte ventvergunningen, aangeduid door - of + en verdeeld naar wijk en artikel ∠
| Artikelen | West | Zuid | Cen-trum | Noord | Oost | geh. stad | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aard.gr. fruit | - 2 | - 3 | + 2 | - | - 1 | - | - 4 |
| Vischsoorten | + 2 | + 5 | + 1 | + 1 | - | - | + 9 |
| Haring, zuurw. enz. | + 1 | + 1 | - | - | + 1 | - | + 3 |
| Zuurwaren alleen | + 3 | - | - | - | + 1 | - | + 4 |
| Bloemen en planten | + 5 | + 9 | + 4 | + 1 | + 3 | - | + 22 |
| Boter, kaas, eieren / wild,gev.,kruid.waren | - | - | + 1 | - | - | - | + 1 |
| Cons.ijs,kl.eetwaren, / dranken enz. | - | - 1 | + 2 | - | - 1 | - | - |
| Brandstoffen en/of / petroleum | - | - | - | - | - | - | - |
| Diversen | - | - | - | - | - | - | - |
| Wijktotaal | + 9 | + 11 | + 10 | + 2 | + 3 | - | + 35 |
| Manufacturen | - | - | - | - | - | + 2 } | |
| Huish.artikelen | - | - | - | - | - | + 2 } | |
| Galanterieën | - | - | - | - | - | + 3 } | + 9 |
| Speelgoed, feestart.en / div.voor de geh.stad | - | - | - | - | - | + 2 } | |
| Tuinartikelen / vaste planten | - | - | - | - | - | - } | |
| Opkoopers † | + 7 | + 11 | + 4 | + 2 | + 4 | - | + 28 |
| Totalen | + 16 | + 22 | + 14 | + 4 | + 7 | + 9 | + 72 |
∠ In deze cijfers zijn de overschrijvingen, die in dat tijdvak plaats vonden inbegrepen
† Zie noot onder staat I
Staat III
Aantal naar wijk en artikel van de tot op 18 Februari 1942 uitgereikte ventvergunningen (a)
| Artikelen | West | Zuid | Cen-trum | Noord | Oost | Geh. stad | Waterloo-plein en Zwanen-burgwal | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aard. gr. fruit | 126 | 146 | 127 | 54 | 97 | 550 | ||
| Vischsoorten | 94 | 87 | 112 | 43 | 67 | 403 | ||
| Haring, zuurw. enz. | 8 | 13 | 23 | 13 | 18 | 75 | ||
| Zuurwaren alleen | 3 | - | 5 | 1 | 3 | 12 | ||
| Bloemen en planten | 117 | 139 | 106 | 22 | 51 | 435 | ||
| Boter, kaas, eieren / wild, gev., kr. waren | 12 | 22 | 2 | 6 | 17 | 59 | ||
| Cons. ijs, kl. eetwaren / dranken enz. | 70 | 76 | 75 | 48 | 56 | 325 | ||
| Brandstoffen en/of / petroleum | 9 | 8 | 10 | 7 | 5 | 39 | ||
| Diversen | 4 | 2 | 2 | 1 | - | 9 | ||
| Wijktotaal | 443 | 493 | 462 | 195 | 314 | 1907 | ||
| Manufacturen | 44 | } | ||||||
| Huish. artikelen | 75 | } | ||||||
| Galanterieën | 35 | } 233 | ||||||
| Speelgoed, feestart. / en div. voor de / geh. stad | 55 | } | ||||||
| Tuinartikelen / vaste planten | 24 | } | ||||||
| Opkoopers (b) | 75 | 113 | 8 | 24 | 69 | 5 | 2 | 296 |
| Totalen | 518 | 606 | 470 | 219 | 383 | 238 | 2 | 2436 |
(a) Deze staat geeft geen overzicht van het totaal aantal dergenen, die eventueel recht op een ventvergunning zouden kunnen doen gelden.
(b) Zie noot onder staat I. Het document biedt een gedetailleerd statistisch inzicht in de ambulante handel (venten) in Amsterdam in de vroege bezettingsjaren.
* Samenstelling: De handel is divers, variërend van levensmiddelen (aardappelen, groenten, fruit, vis) tot non-food artikelen (bloemen, manufacturen, speelgoed).
* Geografie: De wijken West, Zuid en Centrum kennen de hoogste aantallen vergunninghouders. Opvallend is dat bepaalde branches ("gehele stad") niet wijkgebonden zijn maar centraal geadministreerd worden.
* Trends: Staat II laat zien dat er begin 1942 een lichte groei was in het aantal vergunningen (+72 netto), vooral bij "Bloemen en planten" en "Opkoopers". Dit kan duiden op een verschuiving in de lokale economie door schaarste: men ging meer over op de handel in tweedehands goederen (opkopers).
* Specifieke locaties: De aparte kolom voor "Waterlooplein en Zwanenburgwal" in Staat III is saillant; het betreft hier enkel twee opkopers, wat wijst op een zeer specifieke registratie van dit vanouds belangrijke marktgebied. Dit document is opgesteld in februari 1942, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
1. Economische Regiering: De bezetter probeerde via de Nederlandse bureaucratie elke vorm van handel en distributie te beheersen. Vergunningen waren cruciaal in een tijd van bonkaarten en zwarte handel.
2. Anti-Joodse Maatregelen: In februari 1942 was de uitsluiting van de Joodse bevolking uit het economische leven in volle gang. Het Waterlooplein en de Zwanenburgwal vormden het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. In 1941 waren er al beperkingen opgelegd aan Joodse marktkooplieden en straathandelaren. De zeer lage aantallen in de specifieke kolom voor dit gebied in Staat III weerspiegelen mogelijk de reeds ingezette ontmanteling van de Joodse straathandel of een strikte aparte administratie.
3. Bureaucratische Continuïteit: De nauwgezetheid van deze tabellen toont aan hoe de gemeentelijke administratie bleef functioneren onder het toeziend oog van het bezettingsbestuur, waarbij zelfs kleine wijzigingen in het aantal visboeren of bloemenverkopers per wijk werden geturfd.