15 juni 1942. Onbekend (mogelijk een gemeentelijke dienst, getuige de naam 'W. Müller' en de context). Bureau voor Organisatie en Efficiency, Raadhuis, Almelo. -5-
W. Müller
Brands 5/6
M/HB.
15 Juni 1942.

Bureau voor
Organisatie en Efficiency,
Raadhuis,
Almelo.

Zooals Uwen heer King bekend is werden op 2 Februari j.l.
twee Hasler-stempelmachines in gebruik gesteld, die door de
importrice, de N.V. Handel-Maatschappij Adr. Koller en Van Os te
Rotterdam werden geleverd. Na kort gebruik bleek, dat een der
machines niet behoorlijk functionneerde. Ook dit werd aan Uwen
heer King telefonisch medegedeeld. Intusschen is deze machine,
die in Holland niet gerepareerd kon worden, buiten gebruik ge-
steld en door de importrice terug genomen en door haar voor revi-
sie aan den fabrikant te Bern geretourneerd. Dezerzijds werden
maatregelen genomen om de buiten gebruik gestelde machine op
andere, niet machinale wijze te vervangen. De bij mijn dienst
in gebruik zijnde betaalkaarten voor entréegelden worden nu
eensdeels met de machine gestempeld en anderdeels van een betaal-
zegel voorzien.

De importrice heeft voor de levering van twee machines een
factuur ingediend, ten bedrage van f 1871,50. Zij vraagt nu
betaling van een bedrag, groot f 935,75 voor de machine, die tot
heden in gebruik is gebleven, waarbij zij aanvoert, dat, blijkens
het gebruik dat van deze machine gedurende vier maanden wordt
gemaakt, harerzijds aan redelijke eischen, die aan de machine
werden gesteld, naar behooren is voldaan. Naar mijn oordeel is
de constructie van de Hasler-machines, die in de eerste plaats
voor het gebruik als frankeermachines zijn gebouwd, meer speci-
aal wat de transportinrichting van de kaart door de machine be-
treft, niet berekend op de hooge eischen, die aan het gebruik bij
mijn dienst als stempelmachine voor betaalkaarten, moeten worden
gesteld. De machine moet namelijk een kaart van niet te groot
formaat, die bovendien door het dragen in den zak van den houder
onmogelijk volkomen vlak te houden is, zuiver op het aangegeven
vak van een stempelafdruk voorzien. Het komt herhaaldelijk voor,
dat een kaart tengevolge van een kleine vouw, gedurende het
transport door machine blijft steken en de stempelafdruk niet op
de juiste plaats en zelfs buiten de kaart terecht komt.

/ de * Onderwerp: De brief betreft een klacht over de technische ondeugdelijkheid van Hasler-stempelmachines. Eén machine is defect en terug naar Zwitserland gestuurd. Er is een juridisch/financieel geschil over de betaling van de resterende, matig functionerende machine.
* Technische details: De schrijver merkt op dat de machines (oorspronkelijk bedoeld als frankeermachines voor post) niet geschikt zijn voor het verwerken van "betaalkaarten" die door gebruikers in hun broekzak worden gedragen en daardoor niet vlak zijn. Dit veroorzaakt papierstoringen.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands met archaïsche vormen zoals "Uwen heer", "j.l." (jongstleden) en "dezerzijds".
* Fysieke staat: Het document is een doorslag op dun papier. De tekst op de achterzijde (waarschijnlijk een ander document) schijnt door, wat de leesbaarheid op sommige plekken bemoeilijkt. * Historische periode: Geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland (1942). De naam "W. Müller" rechtsboven kan duiden op een Duitse toezichthouder of een hoge functionaris binnen het toenmalige bestuur.
* Locatie: De correspondentie is gericht aan het stadhuis van Almelo.
* Bedrijfsgeschiedenis: De genoemde firma Adr. Koller en Van Os was inderdaad een bekende Rotterdamse importeur van kantoormachines. De fabrikant Hasler in Bern, Zwitserland, was een wereldleider in frankeermachines en telecommunicatieapparatuur.
* Schaarste: Het feit dat een machine voor reparatie helemaal terug naar Zwitserland moet, duidt op de complexe logistieke en technische situatie tijdens de oorlogsjaren. Het gebruik van "betaalzegels" als handmatig alternatief wijst op een noodoplossing voor de haperende automatisering.