Waarschijnlijk de directeur van de Dienst van Maatschappelijken Steun (gebaseerd op initialen vdL/HG en de inhoud). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam (aangegeven als "Alhier"). vdL/HG.

8A/129/3 M.
n 5

[Handgeschreven: Verzonden 9/11-39]

[Handgeschreven rechtsboven:]
ter Hr. Müller
v. Raven

9 November 1939.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de mij met Uwe apostille d.d. 3 November 1939, No.29/21 L.M.1939 om spoedig advies toegezonden stukken, heb ik de eer U het volgende te berichten. Inderdaad is in beginsel overeenstemming bereikt omtrent de invoering van machinale stempeling der legitimatiekaarten, waardoor de losse week- en maandbonnen komen te vervallen. Intusschen staan voor mij de voordeelen van het nieuwe systeem, zooals deze door den Bedrijfseconomisch-Adviseur in zijn rapport worden opgesomd, onder andere ook de bezuiniging van 1 man op het kaartenkantoor, geenszins vast. Het is zelfs nog de vraag, of het nieuwe systeem om practische redenen wel kan worden ingevoerd. Zoo staat het nog te bezien of de aan te schaffen machines de vereischte gegevens zoodanig duidelijk op de achterzijde der legitimatiekaarten kunnen aanbrengen, dat de contrôle er niet onder zal lijden. Dit hangt onder andere weer samen met de vraag of op de achterzijde der kaarten 13 of 26 weekstempels zullen worden geplaatst. In elk geval zal na 13 of 26 weken een nieuw vel moeten worden opgeplakt, waardoor de voorgaande periode (van 13 of 26 weken) niet meer gecontrôleerd kan worden. De bedoelde contrôle is mijns inziens voor den dienst van Maatschappelijken Steun van belang, om te weten of een kooper de Centrale Markt regelmatig heeft bezocht. Hoe dit alles nog In dit schrijven brengt de afzender een kritisch advies uit aan de Wethouder voor de Levensmiddelen over de modernisering van het distributiesysteem. De kernpunten zijn:

• Automatisering: Er is een plan om over te stappen van losse distributiebonnen naar een systeem waarbij legitimatiekaarten machinaal gestempeld worden.
• Twijfel over efficiëntie: De afzender betwijfelt of de door de bedrijfseconomisch adviseur beloofde bezuiniging (besparing van één personeelslid) wel gerealiseerd zal worden.
• Technische en praktische bezwaren: Er is vrees dat de stempels onleesbaar zijn en dat het periodiek overplakken van de kaarten (na 13 of 26 weken) de historische controle onmogelijk maakt.
• Sociale Controle: De Dienst van Maatschappelijken Steun gebruikt deze gegevens om te controleren of steuntrekkers/cliënten daadwerkelijk hun aankopen doen op de Centrale Markt, een vorm van toezicht die door de nieuwe methode in het gedrang komt. Het document dateert van november 1939, de periode van de Mobilisatie in Nederland. Hoewel Nederland nog neutraal was en niet direct in oorlog, was de dreiging van schaarste groot. De overheid was in hoog tempo bezig met het inrichten van de Distributiedienst om de voedselvoorziening te reguleren.

De discussie in de brief toont de spanning tussen de drang naar efficiëntie (modernisering/automatisering) en de behoefte van de bureaucratie aan strikte controle op de bevolking, met name op degenen die afhankelijk waren van maatschappelijke steun. De "Centrale Markt" (waarschijnlijk de markthal aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam) speelde hierin een centrale rol als distributiepunt. De brief illustreert hoe de overheid in de vroege oorlogsmaanden worstelde met de logistieke uitvoering van het bonnensysteem.