Officieel rapport (handgeschreven) 21 maart 1939 (met kanttekeningen van 15 en 22 maart 1939) G. Monhuijts (waarschijnlijk een marktmeester of opzichter) De Inspecteur van het Marktwezen te Amsterdam [Margenotities rechtsboven:]
Opzoeken
15-3-39
gedaan
p 22/3 '39

Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier!

Rapport.

De vpl.h. M. Habig, die onder nᵒ 20/ een "schrijfplaats"
heeft op de markt Albert Cuypstraat tracht
onder de kooplieden-vaste plaatshouders stemming
te maken over de m.i. onrechtvaardige wijze, waarop
de plaats van Th. Ruimschoor (pl. nᵒ 90.) is toegewezen
aan J. de Roos.
Hij ontzag zich niet om mij in het openbaar,
waarbij marktpubliek aanwezig was toe te
voegen: "Hier gebeurt onrecht. Menschen, die veel
korter staan dan ik krijgen hier (doelende op de
eerste markt A.C.) een vaste plaats"
Door mij is geantwoord: "U zoudt willen dat andere
kooplieden onrecht aangedaan wordt om daarvan te
profiteeren en nu dat hier gebeurt noemt U dat onrecht.
U wordt in Holland geen onrecht aangedaan, mijnheer
Habig."
Op de wijze van stemmingmaken tegen dragers van
het gezag op de markt, hetgeen moet leiden tot
gezagsondermijning vermeen ik, dat, na onderzoek
den heer Habig een strenge straf ~~zal~~ behoort te worden opgelegd.

Amst. 21/3 '39
G. Monhuijts. Dit document is een disciplinair rapport over een incident op de Amsterdamse Albert Cuypmarkt in het voorjaar van 1939. De kern van het conflict draait om de toewijzing van een felbegeerde "vaste plaats" (plek nummer 90, voorheen van Th. Ruimschoor) aan een zekere J. de Roos.

De koopman M. Habig, die zelf op een tijdelijke "schrijfplaats" staat, uit in het openbaar zijn onvrede over deze toewijzing. Hij beschuldigt de marktinstelling van onrechtvaardigheid, omdat volgens hem mensen die er korter staan voorrang krijgen op een vaste plek. De rapporteur (Monhuijts) beschouwt dit publieke protest niet slechts als een klacht, maar als "stemmingmakerij" en "gezagsondermijning". Hij dient het rapport in met de expliciete aanbeveling om Habig na onderzoek een strenge straf op te leggen. De Albert Cuypmarkt was in 1939 reeds een van de belangrijkste markten van Amsterdam. Het systeem van standplaatsen was strikt gereguleerd:
1. Vaste plaatshouders: Kooplieden met een vaste, zekere plek.
2. Schrijfplaatsen: Losse plaatsen die per dag werden uitgegeven aan "meelopers" of tijdelijke handelaren.

De overgang van een schrijfplaats naar een vaste plek was cruciaal voor de bestaanszekerheid van een koopman. De felle toon van het rapport illustreert de autoritaire verhoudingen van die tijd; openlijke kritiek op marktbeambten werd direct geschaard onder de noemer van gezagsondermijning. De opmerking "U wordt in Holland geen onrecht aangedaan" reflecteert bovendien een zeker nationaal zelfbewustzijn over de eerlijkheid van het Nederlandse bestuurssysteem vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.