Ambtelijk advies / Interne memo. 20 juli 1939. Onbekende ambtenaar (ondertekening lijkt op J. Groenhuizen). Den WelEdelen Heer Inspecteur van het Marktwezen alhier (Amsterdam). Advies op No 25/110/1 M 39

Den WelEdelen Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier.

Naar aanleiding van bijgaand verzoek van A. van
Haeften, pl. 92 d.e., diene het volgende:
Van Haeften is vanaf 9 October 30 en vóórdien,
van 19 Dec. 37 tot 20 Mei 38 vrijgesteld van betaling
van marktgeld en van plaatbezetten.
M.i. is de termijn voor vrijstelling ruimschoots
verstreken en dient spoedig tot intrekking te worden
overgegaan.
Te langdurige vrijstellingen houden een gezonde
plaatsregeling tegen en werkt bij belanghebbenden
van een eventueel vrijkomende goede marktplaats
prikkelend op hun rechtsgevoel.

Amsterdam, 20 Juli 39
[Handtekening, mogelijk J. Groenhuizen] In deze memo adviseert een ambtenaar aan de Inspecteur van het Marktwezen om de langdurige vrijstelling van marktgeld voor de heer A. van Haeften stop te zetten. De auteur voert aan dat de betrokkene al sinds 1930 (met specifieke tussenperiodes) niet heeft hoeven betalen voor zijn standplaats (mogelijk aangeduid met "pl. 92").

De argumentatie rust op twee pijlers:
1. Beheersmatig: Het onbeperkt voortzetten van vrijstellingen belemmert een effectieve en "gezonde" toewijzing van de schaarse marktplaatsen.
2. Sociaal-ethisch: De auteur benoemt dat het bevoordelen van één partij wrevel opwekt bij andere marktkooplieden ("belanghebbenden"). Het tast hun "rechtsgevoel" aan wanneer een gewilde plek bezet blijft zonder dat daar de gebruikelijke lasten tegenover staan, terwijl anderen mogelijk ook aanspraak op die plek willen maken. Het document is geschreven in de zomer van 1939, aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In die tijd was de economische druk groot en waren standplaatsen op de Amsterdamse markten van vitaal belang voor het levensonderhoud van velen. De bureaucratie van het Amsterdamse Marktwezen hield nauwgezet toezicht op de eerlijkheid van het systeem.

Vrijstellingen werden vaak verleend bij ziekte of extreme armoede, maar dit document illustreert de spanning tussen individuele coulance en het handhaven van een rechtvaardig systeem voor alle marktdeelnemers. De term "plaatbezetten" refereert waarschijnlijk aan het fysiek innemen van de toegewezen ruimte op de marktvloer.