Ambtelijk rapport / Mutatierapport van de politie. 26 juni 1942. 1= Apch/rappat C/2206. 703
Amsterdam. 26 Juni 1942
H. Schilder (smid) geb 21-9-07 Distrikt 1 IV
Volendam
Marienstr 2 te Amsterdam Controlen.
Alom v/d Markt te Amst. [Handtekening]
Winkel: Hoofdweg 249 Badge No: 547
№ 46a/411/1 M. 1942 2/7 M. i. h. f.

Ref. aan off. Ag 1047 dd. 25-6-42.

 Op 25-6-'42 te omstr 9.15 uur werd door den Insp. v. Pol. Kort Holtheim van het
 P.I.T.O. bij surveillance de Schilder voornoemd aangetroffen
 met een mand gerookte aal en paling in de Leidsche-
 straat op de brug c/o Prinsengracht, waarbij bleek dat
 Schilder niet rechtstreeks met de gen. aal en paling, naar
 zijn winkel c/o Hoofdweg was gegaan, als omschreven
 in art 8 van het 2e Markt besl. d/f Visscherijbesl. 1941.
 Deswege heeft Kort Holtheim Schilder meegeleid naar
 het politiebureau Leidseplein en aan den Heer Inspect. v. Pol. Sect. 18
 overgedragen, waarna door de heren onderzoek is ingesteld
 en proces-verbaal is opgemaakt.

(Marge links:)
Heeft Schilder toe-
stemming
van den
het Markt-
wezen?

 Hierbij bleek dat Schilder op 23/6-'42 een transport/partij aan-
 aal en paling heeft ontvangen van 42 1/2 kg, en deze op 24/6-'42
 heeft laten zouten bij E. Smits te Volendam.
 Op 25-6-'42 is hij met den gerookte aal en paling
 naar A'dam gegaan om deze in zijn winkel te verkoopen.
 Hij was in het bezit van een geleidebiljet en was de hoeveel-
 aal en paling, aan de Open Marktplaats te Adam gemerkt.
 Dit was te zamen 25 1/2 kg. Het geleidebiljet was nog
 aanwezig, als reden voor deze te hoog gemaakte omweg
 gaf hij op in de Kerkstraat een prive boodschap
 te maken. Gezien in verband met het feit dat
 de manden nog niet zijn ingericht dat hiervoor

(Onderaan links, latere notitie in potlood:)
is dat nu schrijf-
maar er staat
lijkt wel merk

                                        z.o.z. Dit document is een proces-verbaal betreffende een overtreding van de economische voorschriften tijdens de Duitse bezetting. H. Schilder, een inwoner van Volendam met een winkel aan de Hoofdweg in Amsterdam, werd aangehouden door een inspecteur van de P.I.T.O. (vermoedelijk het Prijs-Inspectie en Toezichts-Orgaan).

De overtreding betreft niet de diefstal of het ontbreken van papieren – Schilder had een geldig geleidebiljet voor 25,5 kg gerookte aal en paling – maar het feit dat hij een ongeoorloofde "omweg" maakte. In plaats van direct naar zijn winkel te gaan, bevond hij zich in de Leidschestraat voor een privébezoek in de Kerkstraat. Onder de strikte distributiewetten van 1941 was het verboden om met schaarse levensmiddelen af te wijken van de kortste route naar de bestemming, daar dit vaak een dekmantel was voor zwarte handel (verkoop onderweg zonder bonnen). Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de Nederlandse voedselvoorziening volledig onderworpen aan distributie en prijsbeheersing. Het Visserijbesluit 1941 was een van de instrumenten waarmee de bezetter de visvangst en -handel controleerde, deels om de eigen troepen te voeden en deels om de zwarte markt te bestrijden. Ambtenaren van de Prijsinspectie en de lokale politie surveilleerden intensief op straat. Volendamse vissers en handelaren stonden hierbij extra onder toezicht vanwege de vitale rol die zij speelden in de Amsterdamse voedselvoorziening. Een kleine procedurele fout, zoals een privé-tussenstop tijdens het transport, kon al leiden tot inbeslagname en vervolging. E. Smits H. Schilder Politie