Zakelijke correspondentie (brief). 14 augustus 1942. H. Wijnschenk, Groothandel en commissionnair in alle soorten zee- en riviervisch, Biesboschstraat 54, Amsterdam (Z.). Aan het Marktwezen Amsterdam, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam - (W.). H. WIJNSCHENK
GROOTHANDEL EN COMMISSIONNAIR
IN ALLE SOORTEN
ZEE- EN RIVIERVISCH
BIESBOSCHSTRAAT 54
TELEFOON 91639 - AMSTERDAM (Z.)
GEM. GIRO W 1443
BANKIER: TWENTSCHE BANK
— o —

AMSTERDAM-Z., 14 Augustus 1942.

[Paars stempel:] № 46A/505/2 M. 1942 15/8

Aan het Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14
AMSTERDAM - (W).

Mijnheer,

Op Uw afrekening van 5 Augustus j.l. rekende U o.a. af:
348 pond voorn
en 44 pond baars
392 totaal ex Urk.

De Visafslag te Urk berekende mij evenwel 438 pond voorn en baars.

Zoudt U kunnen nagaan, waaruit dit verschil voortvloeit?

Op 30 Juli zond mijn expediteur De Vries uit Den Helder 194 kg. garnalen nr. Amsterdam. Hierover ontving ik geen afrekening. Is deze partij afgekeurd?

In afwachting van Uw bescheid teken ik

Hoogachtend,
p/o H. Wijnschenk
[Stempel:] ACCOUNTANTSKANTOOR P. N. PEERLKAMP.
[Handgeschreven paraaf]

[Handgeschreven aantekeningen:]
- Rechtsboven: m. H. Müller
- Midden rechts: diverse cijfers en krabbels, o.a. brief Beenen(?)
- Linksonder (over het stempel): H. Müller
- Rechtsonder: Heerengracht 568 Amd.C en 29/7. 4/10 In deze brief kaart de firma Wijnschenk twee administratieve onjuistheden aan bij het Amsterdamse Marktwezen.
1. Grootte van de zending: Er is een discrepantie tussen de afrekening van het Marktwezen (392 pond) en de opgave van de Visafslag Urk (438 pond) wat betreft een partij voorn en baars.
2. Ontbrekende afrekening: Een verzending van 194 kg garnalen vanuit Den Helder op 30 juli is nog niet financieel afgehandeld, waarbij de afzender vraagt of de partij wellicht is afgekeurd (omdat garnalen zeer bederfelijk zijn).

Opvallend is dat de brief niet door Wijnschenk zelf is ondertekend, maar door een accountantskantoor. Dit duidt op een strakke zakelijke of gedwongen administratieve afhandeling. De aanwezigheid van namen zoals "H. Müller" op de brief wijst op de betrokken ambtenaren of controleurs bij het Marktwezen die de zaak in behandeling hadden. De datum van de brief, 14 augustus 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode stond de handel in levensmiddelen onder strikt toezicht van de bezetter en de Nederlandse distributieorganen. Het "Marktwezen" in de Jan van Galenstraat beheerde de Centrale Markthallen, waar de aanvoer van vis strikt werd gecontroleerd en geregistreerd.

Hartog Wijnschenk, de eigenaar van de zaak, was een Joodse ondernemer. In 1942 werden Joodse bedrijven stelselmatig door de bezetter onteigend of onder beheer gesteld van een 'Verwalter' (bewindvoerder). Het feit dat een extern accountantskantoor (Peerlkamp) de correspondentie voert, kan een aanwijzing zijn dat de bedrijfsvoering in deze overgangsfase zat of dat de eigenaar al was uitgesloten van direct contact met officiële instanties. De administratieve precisie (het vechten voor elke pond vis) was cruciaal in een tijd van schaarste en strenge rantsoenering. De adressering aan de Heerengracht 568 rechtsonder is interessant, aangezien daar in die tijd diverse (Duitse) instanties en kantoren gevestigd waren. H. Wijnschenk P.N. Peerlkamp Gemeente Amsterdam Marktwezen