Handgeschreven brief (verzoekschrift/klacht). 30 augustus 1942. J.W. Kroonenbroek. A.dam 30 Aug 1942.
Nº 781 L.M. 1942 1/9

Weledelen Heer.

Ondergeteekende J.W. Kroonenbroek neemt hiermede de vrijheid u even te schrijven over een kwestie die mijn inzien niet juist is.
Ik heb een zaak in visch en zuurwaren en een standplaats voor Haring en Zuurwaren nu kreeg ik gedurende de Zomermaanden een toewijzing van 24 pond paling per week maar nu kreeg ik 17 Aug onder Nº 46A/523/LM een schrijven van het Marktwezen dat ik onverwijld mijn vergunning van mijn standplaats in moest leveren daar anders mijn toewijzing van verdeelvisch werd ingetrokken, ik stond nu voor de keus. of mijn standplaats, waar ik ongeveer 15 jaar sta opgeven of geen verdeelvisch, daar ik in normale... In deze brief beklaagt J.W. Kroonenbroek, een handelaar in vis en zuurwaren uit Amsterdam, zich over een dwingend besluit van de gemeentelijke instantie 'het Marktwezen'. De kern van het conflict is een bureaucratisch dilemma:

1. De toewijzing: De schrijver ontving een wekelijkse toewijzing van 24 pond paling.
2. De dwangsom: Op 17 augustus 1942 ontving hij het bericht dat hij zijn vaste standplaats (die hij al 15 jaar bezet) moet opgeven.
3. De sanctie: Indien hij zijn standplaatsvergunning niet inlevert, wordt zijn toewijzing van "verdeelvisch" (vis die via het distributiesysteem werd toegewezen) ingetrokken.

De schrijver ervaart dit als een onrechtvaardige keuze tussen zijn vaste plek (zijn bestaansrecht op de lange termijn) en de noodzakelijke aanvoer van handelsproducten (zijn bestaansrecht op de korte termijn). De brief breekt halverwege de zin af, wat suggereert dat er een tweede pagina bij dit document hoort. Dit document stamt uit het midden van de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de bezetting was de voedselvoorziening in Nederland strikt gereguleerd via een distributiesysteem. "Verdeelvisch" was vis die door de overheid werd toegewezen aan handelaren; zonder deze toewijzing had een vishandelaar letterlijk geen waar om te verkopen.

Het Marktwezen in Amsterdam probeerde in deze periode de ambulante handel (markten en standplaatsen) vaak te herstructureren of in te perken, soms ingegeven door schaarste, soms door veranderende regelgeving van de bezetter. Voor een kleine zelfstandige zoals Kroonenbroek betekende deze druk van de overheid een directe bedreiging voor zijn broodwinning, die hij al anderhalf decennium op dezelfde plek uitoefende. De brief is een typerend voorbeeld van een burger die probeert te navigeren door de verstikkende bureaucratie van de bezettingsjaren. J.W. Kroonenbroek Marktwezen