Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 22 augustus 1942. Jan Koning, Dril 2, Volendam. Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd linksboven, gedrukt/gestempeld:]
J. Koning,
Dril 2
V O L E N D A M.

[Handgeschreven bovenin het midden:]
V. Woerkom [onderstreept]

[Handgeschreven rechtsboven:]
Spraken
van Turf [in rood potlood/inkt]
914 [omcirkeld]
21-8-’42
vls-11 uur [?]
7 27/8 '42

[Stempels midden links:]
Nº 46A/544/1
M. 1942 [groot blauw stempel]
25 / P [handgeschreven onder stempel]

[Inhoud brief:]
Volendam, 22 Augustus 1942

Aan den Directeur van het Marktwezen,
AMSTERDAM.

WelEd. Heer,

Naar aanleiding van het bezoek van een Uwer controleurs aan mijn zaak te Amsterdam, zoo heb ik de eer mij tot UEd. te wenden met het volgende:

Door mij werd inderdaad aan het Restaurant Astoria Vijzelstraat te Amsterdam geleverd, dit kan toch echter geen overtreding zijn. Deze klant werd reeds jaren door mij bediend en juist hierdoor rust de verplichting op mij om zoo'n afnemer door te blijven leveren.

Volgens mijn meening zou ik juist in overtre-ding zijn, indien ik oude afnemers nu niet meer bedien en hun kwantum langs andere wegen trachtte te verkoopen. Daar dit niet het geval is en door het bovenvermelde bevestigd wordt, zoo ben ik volgens mijn meening in het geheel niet in overtreding van een der bepalingen der Distributiewetten.

Ik meende er goed aan te doen dit even aan U mede te deelen en verblijf inmiddels

Hoogachtend,
[Handtekening] Jan Koning vz.
p/o TH.

[Handgeschreven tekst in de linker marge:]
Aan J. Koning mondeling medegedeeld dat hij geen aal meer aan Astoria mag leveren. Koning zal zich daaraan houden.
31-8-42
[Handtekening/Paraaf, mogelijk "Dekker"] * De kern van het geschil: Jan Koning, een vishandelaar uit Volendam (gezien de vermelding van "aal" in de kantlijn), wordt door een controleur van het Marktwezen beschuldigd van een overtreding van de Distributiewetten. Hij heeft geleverd aan Restaurant Astoria in de Vijzelstraat te Amsterdam.
* Het argument van de afzender: Koning voert een moreel en zakelijk pleidooi. Hij stelt dat het zijn plicht is om trouwe, jarenlange klanten te blijven bedienen. Hij draait de beschuldiging zelfs om: het zou pas een overtreding zijn als hij zijn vaste klanten in de steek liet om zijn handelswaar ("kwantum") op andere (waarschijnlijk lucratievere of illegale) manieren te verkopen.
* De uitkomst: Ondanks zijn beargumenteerde verweer blijkt uit de handgeschreven kantlijn dat de autoriteiten onverbiddelijk waren. Op 31 augustus 1942 is hem mondeling medegedeeld dat hij geen aal (paling) meer mag leveren aan Astoria en dat hij heeft toegezegd zich hieraan te houden.
* Administratieve sporen: De brief bevat talrijke stempels en archiefnummers, wat duidt op een strikte bureaucratische afhandeling door de gemeente Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. Dit document stamt uit augustus 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de schaarste aan voedsel en goederen groot, en was alles onderworpen aan een streng distributiesysteem.

De Distributiewetten waren bedoeld om de handel te reguleren en de zwarte markt tegen te gaan. Handelaren moesten zich strikt houden aan toegewezen quota en mochten vaak alleen leveren aan specifieke, geautoriseerde afnemers.

Restaurant Astoria, gelegen aan de Vijzelstraat, was een bekende Amsterdamse horecagelegenheid. In de context van de oorlog was zelfs de levering van een product als paling (aal) aan een restaurant een zaak van nationaal-economisch belang en strikte regelgeving. De brief illustreert de spanning tussen de traditionele loyaliteit van een koopman aan zijn klant en de verstikkende bureaucratie van het bezettingsbestuur, waarbij de regels van de distributie uiteindelijk zwaarder wogen dan de jarenlange handelsrelatie.